X
تبلیغات
وبلاگ اقتصادی اکونومتریک
وبلاگ اقتصادی اکونومتریک

 
 
 

موضوعات

اقتصاد سنجی

اقتصاد کلان

اقتصاد خرد

اقتصاد اسلامی

معرفی کتاب

 

پیوند ها

yahoo

google

بانک جهانی

بانک مرکزی ایران

حساب های ملی ایران

جدول سریهای زمانی 1338-1386

مرکز آمار ایران- صفحه اصلی

مجموعه مقالات جهاد دانشگاهی

همایش های داخلی و خارجی

بانک اطلاعات نشریات کشور. magiran.com

قیمت فلزات گرانبها

قیمت سکه و ارز

اخبار اقتصادی

تالار مجازی بورس

آگهی استخدام/ کاریابی/ اشتغال

دانشگاه بوعلی سینا- صفحه اصلی

گروه اقتصاد دانشگاه بوعلی

 

مطالب اخير

معرفی وبلاگ

با عرض پوزش خدمت دوستان

زنگ تفریح

مردان اقتصادی دولت آینده چه تفکراتی دارند

فوريت‌هاي پولي دولت آينده

امید به تدبیر

بهره وری

میزان اختلاف درآمد فقیر و غنی در ایران

توضیح کارشناس مسکن در مورد پیش بینی بهای مسکن در ماه های آینده

آمریکایی‌ها، جهان را متعجب کردند

 
 

پیوند های روزانه

وضع اقتصادی خرابتر از آنست که فکر میکردم

شوک قیمتی در بازار خودرو

تعرفه اپراتورهای تلفن همراه

چه کنیم که بیشتر حقوق بگیریم؟

چگونه اشتغالزایی کنیم؟

رونمایی از نسل جدید کوپن در جلسه غیرعلنی دو لت و مجلس

افت شدید قدرت خرید کارگران

چگونه است که ایران فقیر دارد

پنجمین دوره بین اللملی بازار سرمایه آغاز به کار کرد

اعلام نامزدهای نهایی ریاست WTO

http://www.shahrekhabar.com/economic/1367124420660774

خانه‌های خالی با مالیات پر می‌شوند؟!

اروپا و آینده چینی آن

کسری بودجه مداوم دولت و رشد تورم

مردم خود را به تورم موجود عادت دهند

بعد از مذاکرات بغداد چه چیز گران میشود چه چیز ارزان

درآمد 54.7 تریلیون ریالی همراه اول در سال 90

تنها سه هزارم قاچاق کشور کشف می شود

تبعات فرمان واردات 24 میلیارد دلاری

قیمت مسکن. آتش زیر خاکستر

خروج ناگهانی 500000 نفر از بازار کار

دلیل نوسانات تورم پس از انقلاب

بدهی خارجی ایران

احتمال خروج 23 هزار میلیارد تومان از کشور

پیشنهادتان خطرناک است!!!

بودجه 91!!!!!!!!!

"بهمنی" به آمریکا رفت

دوئل۶هزار میلیارد تومانی بهمنی با دولت

رکورد چک برگشتی شکسته شد

موج وحشتناک گرانی ها و سکوت مسئولین

بیکارترین استان های ایران + جدول

واقعی ترین شایعه این روزها/بنزین لیتری ۸۴۰ تا ۹۸۰ تومان/پرونده

حقوق پایین‌تر از ۵۵۰ هزار تومان معاف از مالیات/پیشنهاد دلار ۱۳۰۰تومانی در بودجه

میزان دستمزد 91 ابلاغ شد.

سکه داران سکته زدند!!!

نرخ تورم در 34 سال پس از انقلاب

لطفا یک نفر به این ملت پاسخگو باشد

چرا نیازی به اعلام نرخ تورم از سوی بانک مرکزی نیست؟

۲۸تومان ها "صوری" است؛پولی درکار نیست!

ادامه کاهش قیمت تا پایان فروردین

«کاهش قیمت مسکن» طنز است

استقراض 9هزار میلیاردی دولت از بانک مرکزی

افزايش سرمايه صندوق توسعه ملي به 50 ميليارد دلار

تخلف 3 میلیارد و 900 میلیون دلاری دولت

بانک مرکزی دوباره از حساب بانک‌ها پول برداشت

تبدیل یک صندوق مردمی به قلک دولت!

قطع همكاري پژو فرانسه با ايران

پیشنهاد اروگوئه به ایران: نفت می خریم، برنج می دهیم

مصرف سالانه طلا در کشور چند تن است

سرمایه بانک مرکزی چقدر شد؟

 

امكانات جانبي

RSS 2.0

 
 

Weblog Themes By Blog Skin

روند نرخ دلار از سال 57 تاکنون

اگر روند نرخ ارز متناسب با نرخ تورم که از سال 1368 با سیاست تعدیل اقتصادی، آغاز شد، ادامه می یافت در حال حاضر قطعا میزان واردات کمتر از این بود و صادرات غیر نفتی با افزایش بیشتری همراه می شد و تعادل بهتر در بازرگانی خارجی باعث حمایت از تولید ملی، کنترل واردات و تشویق صادرات غیر نفتی می شد



ادامه مطلب

سه شنبه 8 فروردین1391 |

 

پیدا و پنهان بودجه 91

لایجه بودجه سال 91 به دو بخش مجزا تقسیم می‌شود: در یک بخش دولت جداولی را تنظیم کرده، که در ظاهر نشان می‌دهد بودجه معقول و انضباطی است. ولی بودجه بخش دومی هم دارد که در زمره آمار و اعداد قرار نگرفته و شامل پایبندی به علم، قانون و برنامه است و با کنار هم قرار دادن این دو بخش است که می‌توان به درک صحیحی از بودجه 91 رسید.


ادامه مطلب

شنبه 5 فروردین1391 |

 

سال 90 سال آمارهای متناقض

عدم شفافیت دولت و ارائه آمارهای متناقض از سوی دستگاههای دولتی طی سال گذشته از جمله ضعفهای دولت در این خصوص بوده است

سال ۹۰؛ سال آمارهای متناقض دولت!

اگرچه برخي كارشناسان اعتقاد دارند كه تحولات اقتصادي متغيرهاي تاخيري هستند و آثار آنها معمولا با گذشت بيش از يك سال از زمان اجراي سياست‌هاي جديد قابل مشاهده است، اما در يك نگاه كلي به عملكرد اقتصادي دولت در سال گذشته، مي‌توان به يك ارزيابي اوليه از ميزان تحقق شعار اين سال در كارنامه دولت دست يافت.

به گزارش افكار نيوز، يكي از ملموس‌ترين شاخص‌هاي ارزيابي اقتصاد هر كشور، نرخ تورم است. تورم متغيري است كه نه تنها براي اقتصاددانان وسياست‌مداران، بلكه براي همه اقشارجامعه واژه آشنايي است.

ادامه مطلب

شنبه 5 فروردین1391 |

 

برای «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» چه باید کرد؟

حمایت های ناقص دیروز دولت در قبال تولیدات و عدم حمایت دولت عامل سوددهی بسیار کالاهای وارداتی شده است و به نوعی تولید کنندگان علاوه بر آن که چوب بسته حمایتی ناقص دولت را می خورند

ادامه مطلب

جمعه 4 فروردین1391 |

 

کوله بار تجربه های سال گذشته بر دوش اقتصاد 91

حوزه اقتصادی ایران در سال 90 شاهد تغییرات و التهابات گسترده ای بود که بازخوانی آن می تواند به حرکت و رشد اقتصادی ایران در سال جاری کمک کند و لذا واکاوی این التهابات در سلسله مقالاتی ارائه خواهد شد.
 

ادامه مطلب

جمعه 4 فروردین1391 |

 

درد دل

 آرزو هايي كه در سال 90 به دلمان ماند
 آرزو هايي كه در سال 90 به دلمان ماند

اكنون كه روزهاي پاياني سال 90 را طي مي كنيم چيزي شبيه به تلنگري آزار دهنده ذهنمان را به خود مشغول كرده است ، تلنگري كه از سر نارضايتي ها ناشي مي شود ؛ تلنگري كه هرچند آهسته و نرم ذهن را درگير خود مي سازد اما حرف هاي بسياري دارد.

سالي كه با خود عهد كرديم ديگرگونه در آن رفتار كنيم و سعي كرديم تا به واقع معناي جهاد اقتصادي را درك و در آن نيز مشاركت داشته باشيم؛ سالي كه قرار بود اوضاع اقتصادي مان سامان بگيرد و اختلافمان با ديگر طبقات كم شود ، اما آنطور كه انتظار مي رفت ، نشد.
آرزو داشتيم با قدرت و كيفيت توليد كنيم ، با اقتدار و بامنت صادر كنيم ، خط فقر واقعي را بشناسيم و درآمد سرانه را افزايش دهيم .

ادامه مطلب

سه شنبه 1 فروردین1391 |

 

نوروز 1391 بر همگان مبارک باد

سالی 2712 کوردی، 1391 هه تاوی  له هه موو ئه و که سانه ی

دلیان ته ری خوشه ویستی و ئه وینه و، ناخیان تینووی جوانی، پیروز بی. هیوادارم سالی ده سته به ربوونی خواسته ئینسانییه کان و گرانه وه ی توماری ئازادی بیت بو هه مووان و به تایبه ت بو گه له که مان.

سال ۲۷۱۲ کوردی و ۱۳۹۱ شمسی بر تمام کسانی که دلشان پر از دوستی و عشق و وجودشان تشنه زیبایی مبارک باشد. امیدوارم سال جدید نوید دهنده دستیابی به تمام خواستهای انسانی شان باشد.

سال 2712 کوردی و 1391 هجری بر همگان مبارک باد

 " سروشتم پوشای تارای به هاری

                                      مزگینی هینا شنه ی به هاری

                                                                    ئاگری سینه ی ولاتم نووسی

                                                                                           نه وروز پیروز بی له کورده واری"

 

هفت سین اقتصادی

یکشنبه 28 اسفند1390 |

 

تحریم می خواهد کمر تولید کنندگان داخلی را بشکند!

در تازه ترین دور تحریم های علیه ایران ، نقاط آسیب پذیر اقتصاد ایران نشانه گرفته شده است و اثرات خود را هم نشان داده است . این پاشنه آشیل ها و نقاط آسیب پذیر کدامند و دولت باید برای مقابله با آن چه کار کند ؟
 
ارتباط تحریم با دلار چیست؟ اثر تحریم تاکنون چه بوده است و بهترین سیاست در شرایط کنونی از ناحیه دولت چیست؟ تحریم یک سویه چه تاثیری بر اقتصاد ایران می گذارد و مسئولان باید چه کار کنند ؟
تحریم هایی که علیه جمهوری اسلامی ایران گرفته شده است، در صدد نشانه گرفتن پاشنه آشیل ها و نقاط سیب پذیر اقتصاد ایران است . به عنوان مثال، اگر روزی بخواهند، اقتصاد چین را با مشکل مواجه سازند، بازارهای صادراتی چین را محدود کرده و از انجا که رشد اقتصادی چین بر پایه تسخیر بازارهای جهانی می باشد، چین با کاهش رشد اقتصادی مواجه خواهد شد. حال آیا راه برای کشور چین بسته خواهد شد؟ مسلم است که نه. چین می تواند در صورت چنین اتفاقی، دستمزدهای داخلی را افزایش داده و با ایجاد قدرت خرید در داخل بازار داخلی را جایگزین بازار های خارجی نماید.

ادامه مطلب

شنبه 27 اسفند1390 |

 

صادرات نفت ایران به پایین ترین حد در ۱۰سال اخیر رسید

به گزارش فارس به نقل از روزنامه فایننشال تایمز سازمان بین المللی انرژی افزود: تحریم‌های نفتی ایران باعث شده است، تا میزان صادرات نفت این کشور به پائین ترین سطح طی ۱۰ سال اخیر کاهش یابد و امکان کاهش بیشتر آن تا حد صادرات در زمان جنگ با عراق در دهه 1980 میلادی وجود دارد.

براساس این گزارش، تولید نفت خام ایران در ماه فوریه با کاهش ۵۰ هزار بشکه در روز به سه میلیون و ۳۸۰هزار بشکه رسید که این رقم از ماه فوریه سال 2002 میلادی تا کنون بی سابقه بوده است. کارشناسان انرژی بر این باورند که امکان دارد، با اعمال تحریم‌های جدید ، صادرات نفت خام این کشور کاهش بیشتری داشته باشد.

شنبه 27 اسفند1390 |

 

یک نمودار تکان دهنده از اقتصاد امروز ایران (تصویری)

در حالی که در یک اقتصاد سالم ، بازارهای تولید و صنعت و مهم ترین شاخصه آن یعنی بورس باید محل رشد و پویایی اقتصادی باشد ، بررسی ها نشان می دهد که در ایران 1390 ، این دلالی ارز و سکه بود که رونق داشت و بورس - که از آن به دماسنج اقتصاد یاد می شود - نتوانست در برابر سرمایه گذاران را راضی کند. (نمودار از انواری آنلاین)

منبع خبر

شنبه 27 اسفند1390 |

 

بانک مرکزی سکه یک میلیونی را پذیرفت/ نمودار قیمت سکه در زمستان

نوسانات نرخ سکه و ارز از جمله تحولاتی بود که در سال 90 به خصوص روزهای زمستانی سال 90، توجه همه را به خود جلب و به نوعی تمامی مردم کوچه و بازار را نیز به یکی از تحلیلگران تازه وارد این بازار تبدیل کرد.

آن روزها، آنقدر نوسانات نرخ طلا و سکه در بازار ایران بالا بود که خود به عامل تحریکی برای مردم در خرید این کالای سرمایه‌ای تبدیل شده بود و مردم را تشویق می‌کرد که در حرص و ولع به دست آوردن سرمایه‌هایی بادآورده و یک شبه، به بازار ورود پیدا کنند و میزان پس‌اندازی که دارند را وارد این بازار کرده و تبدیل به سرمایه کنند.

بر همین اساس بود که تقاضای اضافه وارد شده به بازار، در کنار سایر عوامل سبب بالا رفتن قیمت سکه شد و حتی کار را به سکه یک میلیون تومانی در بازار هم رساند. اما هم اکنون بانک مرکزی نموداری را منتشر کرده است که بر اساس آن، روند قیمتی سکه از ابتدای دی ماه سال جاری تا 23 اسفندماه را نشان می‌دهد.




نمودار تحولات قیمتی سکه تمام طرح جدید به روایت بانک مرکزی

مروری بر این نمودار حکایت از آن دارد که قیمت سکه تمام طرح جدید در روز اول فصل سرد زمستان، اندکی کمتر از 600 هزار تومان بوده و به تدریج، سیر صعودی خود را از این تاریخ آغاز کرده است. این روند به نحوی ادامه یافت که تنها به فاصله چند روز یعنی در تاریخ 24 تا 25 دی ماه، قیمت به مرز 700 تومان رسید و پس از آن تنها به فاصله چند روز، این قیمت به 800 هزار تومان رسید.

این روند به نحوی سرعت گرفت که در 4 تا 5 بهمن ماه، قیمت سکه از مرز یک میلیون تومان عبور کرد که نمودار بانک مرکزی هم به خوبی آن را نشان می‌دهد. در این راستا، مصوبه شورای پول و اعتبار در دهه دوم دی ماه بود که وارد عمل شد و مصوبه‌ای برای کنترل بازار سکه داشت.

همین مصوبه باعث شد تا دولت دست به کار شود و فکری به حال بازار سکه کند و بر این اساس، اولین روز اجرای این مصوبه مطابق با نمودار بانک مرکزی، حدود 5 تا 6 بهمن ماه بود که قیمت سکه از حدود 800 هزار تومان به کمتر از 750 هزار تومان رسید.

پس از اجرای این مصوبه، قیمت سکه به صورت مرتب با نوساناتی همراه بود که بر مبنای آن، قیمت سکه گاهی به حدود 840تا 850 تومان رسید و گاهی هم به کمتر از 750 تومان سقوط کرد، اما این قیمتها ثابت نبود و مرتب همانطور که در نمودار هم دیده می‎‌شود، قیمت بالا و پایین شده است. در نهایت دامنه نوسانات سینوسی قیمت سکه، در تاریخ 18 و 19 بهمن ماه کم و کمتر شد تا 23 اسفندماه سال جاری قیمت به کمتر از 800 هزار تومان رسید.

به هرحال، بانک مرکزی پذیرفته است که دامنه قیمتی سکه تمام طرح جدید در روزهایی از زمستان سال 90 به یک میلیون تومان نیز رسیده و معتقد است که اگر این سیاستها اجرا نمی‌شد، قیمت سکه از مرز یک میلیون و 100 هزار تومان نیز عبور می‌کرد.

البته سیاست‌های پیش‌فروش سکه را نیز نمی‌توان نادیده انگاشت، چراکه همین سیاست سبب شد تا بخشی از نقدینگی سرگردان مردم از بازار جمع شده و زمینه‌ای فراهم شود که بازار سیاه سکه برچیده شود .حال هم که بانک مرکزی، سیاست فروش سکه‌های گرمی را در دستور کار قرار داده و البته صف‌های طولانی آن همچنان پابرجا است.

شنبه 27 اسفند1390 |

 

گزارش سال اقتصاد ایران. عملکرد اقتصاد در سال 90 و چشم انداز 91

دوستان و کاربران وبلاگ اکونومتریک مطالب موجود دراین مقاله را ازاین حیث که اطلاعات جامعی را از وقایع اقتصادی اخیر در اختیار قرار میدهد و همچنین از این جهت که برای قیاس منبع مناسبی است در اینجا قرار داده شده است و همانطور که در مطالب قبلی "دو روایت متفاوت از رشد اقتصادی!!!" اشاره شد نباید به آمار و ارقام موجود در چنین مقالاتی اکتفا نمود.
 
عملکرد اقتصاد ایران در سال 1390 نشان می دهد که علاوه بر تحقق شاخص های کلان ومعمولی اقتصاد ایران مانند رشد اقتصادی 6 درصدی، رشد صنعت 10 درصدی، تورم 23 درصدی و نرخ بیکاری 11 تا 14 درصدی، شش تحول متناسب با سال 1390 در اقتصاد ایران و اقتصاد جهان مانند افزایش قیمت نفت، رشد نرخ طلا و ارز و... را نیز شاهد بوده است
 
عملکرد اقتصاد ایران در سال 1390 نشان می دهد که علاوه بر تحقق شاخص های کلان ومعمولی اقتصاد ایران مانند رشد اقتصادی 6 درصدی، رشد صنعت 10 درصدی، تورم 23 درصدی و نرخ بیکاری 11 تا 14 درصدی، چند تحول متناسب با سال 1390 در اقتصاد ایران و اقتصاد جهان را نیز شاهد بوده است






مهمترین تحول که متاثر از رشد قیمت نفت به بالای 120 دلار وافزایش نرخ ارز اتفاق افتاده، افزایش در آمد صادراتی کشور به حدود 130 میلیارد دلار و افزایش صادرات غیر نفتی به حدود 45 میلیارد دلار است که این رقم تا پایان آذرماه و نه ماه اول حدود 35 میلیارد دلار بوده و تحول بزرگی در اقتصاد ایران محسوب می شود.
تحول دوم، که بسیاری از کارشناسان طرفدار اقتصاد آزاد به شرط انضباط مالی و روند مدیریت شده و تدریجی، از آن استقبال کردند، افزایش نرخ ارز از 1000 تومان به 1200 تومان و در بازار غیر رسمی تا 1800 تومان بوده که باعث تشویق صادرات غیر نفتی، کاهش واردات و حمایت از تولید ملی در برابر کالاهای خارجی است.
تحول سوم که متاثر از شرایط اقتصاد جهانی و رشد نرخ هر اونس طلا در بازار جهانی بوده رشد قیمت سکه و طلاست که از حول وحوش هر سکه 300 هزار تومان تا بالای 1 میلیون تومان بالا رفت و سپس مجددا به زیر 750 هزار تومان بازگشت و پایان اسفند به دنبال کاهش نرخ هر اونس طلا از 1800 دلار به 1640 دلار، نرخ سکه نیز از 850 هزار تومان به 750 هزار تومان کاهش یافت. کارشناسان معتقدند که به خاطر پایین بودن نرخ بهره در آمریکا، احتمالا در کوتاه مدت نرخ طلا کاهش می یابد اما در سال آینده، پیش بینی نرخ طلا از 1800 تا 2000 دلار را ارائه کرده اند.
تحول چهارم، تداوم هدفمندی یارانه ها، کاهش مصرف بنزین به حدود 65 میلیون لیتر، آماده سازی برای اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها بود.
تحول پنجم، کاهش عرضه کالاهای خارجی در ماه های پایان سال 90 بود که به خاطر کنترل قیمت ها در آستانه انتخابات و پایان سال، شرکت های خارجی عرضه خود را کاهش والبته قیمت برخی کالاهای خارجی متاثر از قیمت ارز افزایش یافت.
تحول ششم، تداوم اقدامات کشورهای متعارف در تحریم بانکی ایران و طرح تحریم نفتی اروپا بود که البته قرار است از خرداد 91 اجرایی شود و براین اساس، در سال آینده اقتصاد ایران با یک پدیده جدید مواجه خواهد شد. کارشناسان و مسوولان نفتی ایران اعلام کرده اند که در شرایط رشد تقاضای نفت جهان، تحریم نفتی ایران اثری نخواهد داشت. تحریم های بانکی نیز شکل جدیدی از راه های مبادله بین ایران و کشورهای دیگر را مطرح ساخته که از آن جمله می توان به جایگزینی یوان چین و روبل روسیه به جای دلار و نوعی مبادله ارزی بین هند وایران و.... اشاره کرد.

ادامه مطلب

جمعه 26 اسفند1390 |

 

گزارش واردات و صادرات سال 90 به روايت مركز آمار

مركز آمار ايران در راستاي اجراي ماده 54 قانون برنامه پنجم توسعه كشور در خصوص مرجعيت رسمي براي تهيه، اعلام و انتشار آمارهاي رسمي، اقدام به تهيه سري زماني آمار كالاهاي وارد شده به كشور و صادر شده از كشور از طريق گمرك جمهوري اسلامي ايران از سال 1380 الي پايان شش ماهه اول سال 1390 برحسب طبقه‌بندي مختلف بين‌المللي كرده است.

براساس اين گزارش در شش ماه اول سال 1390 ماشين‌آلات با كاربرد عام و خاص (كدهاي 43 و 44 طبقه‌بندي CPC) با سهم 24 درصد بيشترين و بعد از آن فلزات اساسي با سهم 15 درصدي دومين ميزان واردات را داشته‌اند. به طور كلي 7/53 درصد واردات را در نيمه اول سال 90 ماشين‌آلات با كاربرد عام و خاص، فلزات اساسي، مواد شيميايي اساسي و گروه گوشت، ماهي، ميوه، سبزيجات و انواع روغن و چربي حيواني و نباتي تشكيل داده است. كل واردات شش ماهه اول سال 1390 نسبت به واردات شش ماهه اول سال 1389، 9/12 درصد افزايش داشته است. در شش ماهه اول سال 90 ارزش واردات ثبت شده در گمرك جمهوري اسلامي ايران نسبت به شش ماهه دوم سال سال 1388، 3/28 درصد كاهش داشته است.
همچنين اين گزارش مي‌افزايد: در شش ماهه اول سال 90 محصولات كك، نفت تصفيه شده و سوخت هسته‌اي (كد 33 CPC) با سهم 8/28 درصد بيشترين و مواد شيميايي اساسي (كد 34) با سهم 27 درصد دومين ميزان صادرات را داشته‌اند. اين دو بخش به علاوه بخش‌هاي فلزات اساسي، محصولات كشاورزي و سبزي‌كاري، شيشه و محصولات شيشه‌اي، كانه‌هاي فلزي و ساير محصولات شيميايي جمعا 2/81 درصد صادرات را در شش ماهه اول سال 90 تشكيل داده‌اند همچنين كل صادرات از طريق گمرك در شش اول سال 1390 نسبت به شش ماهه دوم سال 89، 6/5 درصد كاهش و نسبت به شش ماهه اول سال 89، 5/6 درصد افزايش داشته است.

منبع خبر: دنیای اقتصاد 

جمعه 26 اسفند1390 |

 

کاریکاتور

برای مشاهده ادامه تصاویر بر روی ادامه مطلب کلیک نمائید.


ادامه مطلب

پنجشنبه 25 اسفند1390 |

 

واردات چیپس، لوازم آرایش، میز بیلیارد، شکلات و مانکن لباس با ارز دولتی

وزیران عضو کارگروه حمایت از تولید بنا به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی تصویب کردند ثبت سفارش و واردات 180 قلم کالای مصرفی و مواد خوراکی از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه، صرفا از محل ارز حاصل از صادرات مجاز است.

حتما به ادامه مطلب مراجعه نمائید


ادامه مطلب

سه شنبه 23 اسفند1390 |

 

چرا در کشور ما تناسب میان نیروی کار و دستمزد وجود ندارد؟

یکی از مباحث درستی که مطرح می‌شود، لزوم برقراری تناسب میان بهره‌وری و دستمزد است که بدون تردید اگر این تناسب ایجاد نشود، کشورمان امکان رشد و توسعه را نخواهد داشت. اما مسأله این است که در درجه اول فهمی که در خصوص بهره‌وری در نزد سیاست‌گذاران و حتی بخش قابل توجهي از کارشناسان ما وجود دارد فهمی ناقص و ناکافی است. بهره‌وری زوایای بی‌شماری دارد که وقتی این زوایا نادیده گرفته می‌شوند، کل مساله بهره‌وری تنها به یک شاخص کلی محدود می‌شود ( نسبت ستانده به نهاده) و همه پيچيدگي‌ها و ابعاد پديده حياتي بهره‌وري در این شاخص گم می‌شود.

مهم‌ترین مشخصه بهره‌وری این است که بازی اقتصاد را از یک بازی با جمع صفر به یک بازی برد – برد تبدیل می کند. بهره‌وری وضعیتی است که اگر اتفاق بیفتد هم کارگران، هم کارفرمایان و هم دولت سود می‌برند. سوال اصلی این است که چرا این اتفاق در اکثر کشورهای جهان نمی‌افتد و سوال بعدی این است که چرا وضعیت ایران به طور نسبی حتی از وضعیت اكثريت قاطع کشورهای درحال توسعه در این زمینه هم بدتر است؟

پیتر دراکر متفکر بزرگ و یکی از صاحب‌نظران در زمینه مدیریت در یکی از کتاب‌هایش این ایده را مطرح می‌کند که چرا پیش‌بینی‌های مارکس مبني بر مرگ محتوم سرمايه‌داري در کشورهای صنعتی محقق نشد و در پاسخ به این سؤال می‌گوید که مهم‌ترین دلیل این امر، وقوع انقلاب بهره وری در کشورهای صنعتی است. انقلاب بهره وری باعث شد که بازی های اقتصادی با جمع صفر تبدیل به الگوهای برد – برد شوند. وی توضیح می دهد که برای جا افتادن این ایده در کشورهای صنعتی مقاومت های زیادی از ناحیه دولت، کارگران و کارفرمایان صورت گرفت که این مقاومت ها به صورت عالمانه زیر ذره بین قرار گرفتند و برای آن ها چاره های نهادی در نظر گرفته شد. پس از آن بود که مسئله بهره وری تثبیت شد و دستاورهای آن ظاهر شد و هیچکدام از پیش بینی های کلیدی مارکس در کشورهای صنعتی اتفاق نیفتاد. وقتی در اروپا با تجربه انقلاب صنعتی، آن همه مقاومت در برابر استقرار حرکت بهره وری مشاهده می شود، در یک اقتصاد رانتی مثل اقتصاد ایران که به اصطلاح گفته می شود که به صورت نظام وار و نهادمند با شکوفایی درآمدهای نفتی و افزایش اتکای اقتصاد ملی به تک محصول نفت، انگیزه های بهره وری، کارایی و دانایی تضعیف می شوند، دقت ها و ظرایفی که برای تثبيت و استقرار انگيزه‌هاي دانايي و كارايي و بهره‌وري در این اقتصاد سیاسی باید مورد توجه قرار بگیرد تا حرکت بهره وری ریشه ای قابل دوام پیدا بکند خیلی بیشتر می شود.

برای مشاهده بقیه متن بر روی ادامه مطلب کلیلک نمائید

 


ادامه مطلب

دوشنبه 22 اسفند1390 |

 

فرمولي جذاب براي كشف بيكاري

بزرگترين مانع رشد اقتصادي در كشورهاي در حال توسعه يعني بيكاري در ايران با فرمول قابل توجه و جالبي اندازه گيري مي شود ، فرمولي كه از سويي به تاييد سازمان جهاني كار رسيده و از سوي ديگر غير منطقي ترين عمل در تحليل آماري نرخ اشتغال است .

 

ارائه و انتشار آمار در دور دوم رياست جمهوري محمود احمدي نژاد ، خود سناريو هاي مختلفي را دنبال مي كند ؛ اما انتشار اين آمار ( به خصوص آمار اقتصادي ) كه به زعم وي جذابيت عمومي ندارد و به درد مردم نمي خورد چند ماه موجب شده بود تا عادل آذر(رئيس مركز آمار) جوانب احتياط را بيش از پيش رعايت كرده و از انتشار عمومي آمار اقتصادي چشم پوشي كند.

اما آيا واقعا اندازه گيري نرخ اشتغال و محاسبات براي شناسايي فرد بيكار در ايران از الگويي منطقي پيروي مي كند ؟

مركز آمار ايران معتقد است ، در سرشماري هايش افرادي كه بيش از يك ساعت در هفته به كار مشغول باشند شاغل به حساب مي آيند و مابقي نيز در رسته هاي گونان تقسيم بندي مي شود .

با اين وجود در آخرين آمار ارائه شده از سوي اين مركز نرخ بيكاري در بهار سال جاري 12/3 درصد برآورد شده است ، ذكر اين نكته ضروري است كه فعاليت هاي افرادي نظير دانشجو ، دانش آموز ، سرباز و دوره هاي كار آموزي در فرمول محاسبه ي مركز آمار شاغل به حساب آمده و بر كاهش نرخ اشتغال تاثير مثبت دارند.

 اكنون سوال اينجاست كه آيا يك ساعت كار در هفته كه به تاييد سازمان جهاني كار نيز رسيده است ، در ايران موجب بهره وري و صرفه ي اقتصادي مي گردد يا خير ؟ يقينا قانون كار و تعاريف متعدد فرد بيكار در ايران ، اروپا و امريكا داراي اختلافات بسيار زيادي با يكديگر است و همچنين دستمزد ها در كشورهاي اروپايي و امريكايي واقعي تر و به نوعي عادلانه تر اندازه گيري مي شوند .

براي مثال فعاليت هاي خدماتي ، تعميراتي و فني در كشورهاي خارجي از جمله مشاغلي است كه با توجه به ساعات كار پايين ، از در آمد بسيار بالايي برخوردار است و حتي فرمول يك ساعت در هفته براي آن جواب مي دهد ، اما آيا لوله كش ، تعمير كار تلوزيون و يا صاحب يك دفتر فني در ايران قادر است با يك ساعت كار مفيد در هفته گذران امور كند ؟

 گوشزد اين نكته بر مسولان مركز آمار ضروري است كه ميان اين دو گروه كه يك ساعت در هفته فعاليت مي كنند در ايران و خارج از ايران بسيار فاصله است و از سوي ديگر آمار منتشر شده كه با احتساب دانشجو و يا سرباز جمع بندي شده ، نشان مي دهد به واقع جمعيت شاغل در ايران بسيار كم بوده و درصد كمي از قشر فعال در محيط كار سهيم هستند .

جالب تر اين كه گروه سني 15 تا 24 سال كه ، نرخ بيكاري در ميان آنان از سال گذشته تا كنون نزديك به 2 درصد رشد داشته ، 28 درصد از جوانان بيكار را در كشور تشكيل مي دهند كه در ميان اين دسته دانش آموز ، دانشجو و يا سرباز به وفور يافت مي شود ، افرادي كه به زعم مركز آمار همگي شاغل اند .

 اين دسته با وجود اين كه شاغل به حساب مي آيند هيچ يك از تعاريف فرد شاغل را دارا نيستند و در ديگر كشور هاي در حال توسعه آسيايي به آنها باديد سرمايه گذاري هاي ميان مدت و بلند مدت ديده مي شود زيرا در حالت عادي توليدي ايجاد نكرده و بر چرخه ي اقتصادي اثري ندارند و تنها براي ورود به بازار كار آماده مي شوند.

 اين روش محاسبه ي بيكاري در نفس عمل به دليل كاربرد ضعيفش در ايران ، بيش از آن كه دولت را در راستاي عملكرد بهينه هدايت كند ، دچار گمراهي و كج فهمي كرده است ؛ انتظار مي رود اطلاعات اقتصادي كه ابزاري براي برنامه ريزي هاي بلند مدت است با كيفيت بيشتري اخذ و اندازه گيري شود .

به قلم علی اکبر زاده

 

دوشنبه 22 اسفند1390 |

 

معرفی کتاب: مدیریت اقتصاد کلان در کشورهای صادر کننده نفت

مجموعه مقالات مدیریت اقتصاد کلان در کشورهای صادر کننده نفت
مترجم : شاهین جوادی
دفتر مطالعات برنامه و بودجه مرکز پژوهشهای اقتصادی مجلس شورای اسلامی
سال 1388

 
 
به دانشجویان رشته اقتصاد و علاقه مندان به مدیریت های کلان در اقتصاد توصیه می شود که اگر میخواهند مطالعات اقتصادی خود را با فضای اقتصاد نفتی ایران تطبیق دهند حتما این کتاب را در اولین فرصت مطالعه نمایند.
در پایان از دکتر شاه آبادی استاد دانشگاه بوعلی سینا همدان که این کتاب را به من معرفی نمودند بسیار سپاسگذارم

شنبه 20 اسفند1390 |

 

سه نامزد ریاست بانک جهانی معرفی شدند.

یک منبع نزدیک به بانک جهانی 'جان کری' سناتور آمریکایی، 'سوزان رایس' سفیر آمریکا در سازمان ملل و 'لارنس سامرز' اقتصاد دان آمریکایی را سه نفری اعلام کرد که برای ریاست بانک جهانی نامزد شده اند.

به گزارش خبر گزاری اقتصادی ایران به نقل از خبرگزاری فرانسه از واشنگتن، مقامات آمریکایی هنوز تصمیم نهایی را در این زمینه نگرفته اند.

'رابرت زولیک' رییس این بانک ماه گذشته اعلام کرد که پس از پایان دوره پنج ساله اش در اوایل تیرماه از این مقام کناره گیری خواهد کرد.
براساس یک توافق نانوشته که به زمان تاسیس بانک جهانی و صندوق بین المللی پول در هفت دهه گذشته برمی گردد، آمریکایی هاهمیشه ریاست بانک جهانی را برعهده داشته اندواروپایی ها رییس صندوق بین المللی پول را تعیین کرده اند.
در چند هفته گذشته کشورهای توسعه یافته مثل چین و برزیل خواستار شکل گیری فرآیند انتخاب به شکلی رقابت جویانه و منصفانه شده اند.
بانک جهانی اعلام کرده است که درخواست نامزدی برای این مقام رااز 23 مارس (سوم فروردین) می پذیرد و مساله انتخاب جایگزین برای 'زولیک' تا 20 آوریل (31 فروردین) مشخص خواهد شد.
این تاریخ زمان نشست های بهاره بانک جهانی و صندوق بین المللی پول در واشنگتن است.
بانک جهانی، یک بانک بین المللی است که ۱۸۷ کشور در آن عضویت دارند.
در مدت ریاست پنج ساله ' رابرت زولیک' رئیس کنونی بانک جهانی، این بانک ۲۴۷ میلیارد دلار وام در اختیار برخی کشورهای در حال توسعه قرار داده است.

جمعه 19 اسفند1390 |

 

حداقل دستمزد 91 بين 380 تا 400 هزار تومان خواهد بود

 

یک عضو كميته مزد: حداقل دستمزد 91 بين 380 تا 400 هزار تومان خواهد بود

عضو کمیته مزد استان تهران میانگین تعیین حداقل مزد در شورای عالی کار را ما بین ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان پيش‌بيني کرد. فرامرز توفیقی در گفت‌وگو با ایلنا، از مخالفت نمایندگان کارفرمایی با افزایش میزان دستمزد کارگران در سال آینده خبر داد و گفت: نماینده کارفرمایان در جلسه شورای عالی کار اعلام کرده است کارفرمایان توان پرداخت افزایش دستمزد را بر مبنای تورم ندارند. او با انتقاد از عدم اعمال سیاست‌های حمایتی دولت از کارفرمایان تصریح کرد: کارفرمایان به دلیل عدم حمایت‌های دولت در زمینه ارائه سبد‌های حمایتی توان پرداخت دستمزد‌ها را بر مبنای تورم واقعی بازار ندارند.

۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان

عضو کمیته مزد میانگین تعیین حداقل مزد را در شورای عالی کار ما بین تومان اعلام کرد و خاطرنشان ساخت: نمایندگان کارگری امیدوارند که بتوانند دستمزد کارگران را بر مبنای افزایش ۲۰ درصدی تعیین کنند.
او میزان مزد توافقی نمایندگان کارگری را حداقل بر مبنای ۱۷ و حداکثر بر مبنای 5/23 درصد اعلام کرد و گفت: نمایندگان کارگری در تلاشند تا بتوانند دستمزد کارگران را بر اساس حداکثر‌ها تعیین کنند.
به گفته توفیقی، دستمزد کارگران طبق نرخ سبد معیشت خانوار و تورم واقعی محاسبه نمی‌شود و می‌توان گفت اظهارات مطرح شده در مورد تعیین مصوبه مزد ۴۰۰ هزار تومانی تنها پاسخگوی ۵۰ درصد از نیازهای جامعه کارگری کشور است.

منبع خبر: دنیای اقتصاد

جمعه 19 اسفند1390 |

 

ادامه روند کاهش قیمت جهانی طلا

امروز سه شنبه قیمت طلا در بازارهای داخلی کاهش یافت. قیمت طلا در هر کشوری به شدت متأثر از قیمت جهانی آن می­باشد.

علل اصلی کاهش قیمت طلا عرضه 6 درصدی ذخایر طلای چین به بازارهای جهانی و همچنین افزایش ارزش دلار در برابر سایر ارزهای موجود در بازار می­باشند.

برای مشاهده نمودارهای مربوط به قیمت طلا میتوانید بر روی آدرس http://www.goldprice.org/spot-gold.html کلیک نمائئید.

سه شنبه 16 اسفند1390 |

 

اقتصاد و لزوم توجه به مبادی و اصول فلسفی رهیافتهای مختلف اقتصادی

اقتصاد و لزوم توجه به مبادی و اصول فلسفی رهیافتهای مختلف اقتصادی

یکی از عمده­ترین ضعف­های نظام آموزش عالی ما بویژه در حوزه علوم انسانی و اجتماعی ، عدم پرداخت دقیق به مبادی فلسفی و منطقی هر یک از علوم می­باشد. این از آنجا دارای اهمیت مظاعف می­باشد که بسیاری از علوم تدریس شده در نظام آموزشی ما نه بر اساس مبنای ایدئولوژیک و فلسفی متناسب با فرهنگ و اعتقادات ما بلکه بر اساس مبنایی بعضا کاملا در تضاد با اندیشه و اعتقاد ما تدوین و بسط یافته­اند. و طبیعتا رهیافت­ها و راهبردهایی که بر اساس این علوم بدست می آید و در عرصه عمل به اجرا گذاشته می­شود، نه تنها متضمن سعادت و پیشرفت ما نخواهد شد، بلکه به پیچیده­تر شدن و بدتر شدن وضعیت موجود خواهیم شد.

این امر از جهتی دیگر نیز مورد تاکید است چرا که با توجه به موجهای تئوریک و علمی موجود در دنیا که عمدتا از بلوک غرب به پا می­خیزند، هر روز شاهد ایده و نظری جدید هستیم و طبعا کسی که بر اساس یک نظام فکری منسجم و واحد با این نظریات روبرو نشود، هر روز از یک نظریه و رهیافت جدید دنباله روی می­کند حتی ممکن است که نظر امروزش با دیدگاه دیروزش کاملا در تضاد باشد. و این باعث عدم ثبات در تصمیم­گیری­ها و سیاستگذاری­های کلان جامعه خواهد شد. چه بسا که طی 50 سال گذشته نیز در کشور خود شاهد تغییر رویکردهای بسیار متضاد با هم بوده­ایم. این موضوع به وضوح در اقتصاد، آموزش و نظریه های تعلیم و تربیت قابل مشاهده و درک است.

مشخصا در حوزه اقتصاد شاهدیم که بدنه اقتصاددانان، یک زمان گرایشات کاملا چپ و سوسیالیستی داشته و در مقطعی دیگر کاملا لیبرالیستی و بر پایه بازار آزاد اقدام به تصمیمگیری و سیاست گذاری نموده­اند. همراه با گرایشات جدید جهانی اقتصاددانان ما نیز البته با یک تاخیر فازی چند ساله به پیروی از آن به پا می­خواستند. یک زمان به دنبال حذف دولت و حداقل کردنش و یک زمان در پی تصدیگری دولت در تمامی امور بوده­اند.

سخن کوتاه اینکه متاسفانه نظام آموزشی ما از ضعف عدیده­ای در مواجهه علمی و بر پایه فلسفی با این گرایشات رنج می­برد. و بدنه اقتصاددانان این مرز و بوم فاقد یک دیدگاه منسجم و واحدی بر پایه ایدئولوژی و فلسفه می باشند.

ادامه مطلب: وبلاگ وب اندیش (به مدیریت علی سیاح)

شنبه 13 اسفند1390 |

 

فرصت های پیش آمده ناشی از تحریم ایران

در صورت تشدید تحریم ها علیه ایران، چگونه میتوان از آن به عنوان فرصت استفاده کرد (نوشته شده توسط ابراهیم فرجی)

ریاضت اقتصادی ناشی از تحریم فی النفسه میتوان خوب و یا بد باشد، و این در صورتی است که برنامه ریزی های اقتصادی متناسب انجام پذیرد و با قاطعیت اجرا شود. در زیر پیشنهاداتی ارائه شده که بخشی از آن برگرفته از کتاب مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران به قلم دکتر حسین عظیمی می باشد. در پایان مختصری از زندگینامه و آثار این استاد فرزانه ارائه شده است.

الف) برنامه ای تدوین شود که مصرف حداقل ارزی انجام شود، یعنی کشور پذیرای ریاضت اقتصادی باشد.

ب) برخورد سریع و قاطعانه با مسئله توزیع درآمد در جهت تعدیل اساسی نابرابری های موجود در این زمینه. که توان کشور را برای ریاضت اقتصادی بیشتر میکند.

ج) تأکید بر فراهم آوردن انگیزه های لازم برای گسترش فعالیتهای تولیدی در بخش کشاورزی و صنعت و معدن و اجرای ضوابط و مقررات لازم برای محدود کردن فعالیت های بخشهای غیر ضروری. همچنین سرمایه گذاری ها در کشور حتی سرمایه گذاری های توسط بخش خصوصی، توسط دولت و وزارتخانه ها اولویت بندی شوند.

د) تدوین برنامه هایی برای افزایش کارایی در دستگاه های دولتی

و) تلاش در کاهش نرخ استهلاک

ه) کوشش در استفاده مطلوب از ظرفیت های موجود

ی) توسعه R&D در دانشگاه ها و بنگاه ها، بطوریکه دادن یارانه به تأمین اطلاعات علمی چه بسا مهمتر از پرداخت یارانه به نان باشد.

اگر این اقدامات به خوبی صورت پذیرد، با موفقیت بیرون آمدن ایران از تحریم ها، میتوان زمینه مناسب برای حضور دوباره ایران در بازارهای جهانی متصور بود، بطوریکه ایران در قیمت گذاری های نفت میتواند به قیمتهای بالاتر دست یابد.همچنین بر اساس مطالعات بانک جهانی صنایع ایران "صنایع بزرگ"، "صنایع سرمایه بر" و "صنایع دولتی" هستند، که هر سه وجه فوق با توجه به شرایط ایران نادرست است. در حقیقت صنایع ایران باید "صنایع کوچک و متوسط"، "صنایع کاربر" و "صنایع غیر دولتی" باشند. که پس از تحریم شرایط برای بهبود و رسیدن به اهداف فوق فراهم میشود و تحریم ها اجباراً ما را به این مسیر سوق میدهند که بحث اخیر میتواند مهمترین و اساسی ترین مزیت تحریم به شمار آید. زیرا صنایع کوچک و متوسط اگر تاکنون رشد نکرده اند، به این خاطر بوده که توان رقابت با کالاهای وارداتی از شرکتهای بزرگ خارجی را نداشته ان که اکنون با توجه به محدودیتهای واردات شرایط برای رشد آنها فراهم میشود. از طرفی صنایع کاربرتر میشوند، چون واردات کالاهای سرمایه ای از خارج محدود شده و به ناچار به سمتی حرکت میکنیم که باید سالهای قبل میرفتیم یعنی نیروی کار جوان، متخصص و ارزان.

معرفی دکتر عظیمی (برگرفته از سایت مشاهیر و چهره های ماندگار)

وي كه متولد سال ۱۳۲۶ بود، تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در كاشان گذراند و سپس در رشته اقتصاد دانشگاه تهران پذيرفته شد. او پس از اخذ درجه كارشناسي ارشد از اين دانشگاه در امتحان اعزام به خارج شركت كرد و به عنوان دانشجوي ممتاز در رشته اقتصاد توسعه مدرك دكتراي خود را از دانشگاه آكسفورد انگلستان گرفت. وي در سال هاي جنگ مديريت دفتر آموزش سازمان برنامه و بودجه را برعهده داشت و پس از خروج از سازمان جذب دانشگاه آزاد اسلامي بود. وي تا پايان عمر مدير گروه اقتصاد واحد علوم و تحقيقات اين دانشگاه بود و در مقطع دكترا به تدريس مي پرداخت. وي همچنين به كار مشاوره و تحقيق نيز مي پرداخت. كتاب مدارهاي توسعه نايافتگي در اقتصاد ايران كه چند سال پيش توسط نشر ني وارد بازار شد، اثر مهم دكتر عظيمي به شمار مي رود. تلاش در جهت هم انديشي، پژوهشگران و نظريه پردازان كشور براي تدوين برنامه چهارم از آخرين تلاش هاي وي بود. وي در اواخر سال سمينار چالش ها و چشم اندازهاي توسعه ايران را برگزار كرد.زمان و علت فوت : حسين عظيمي در حالي كه واپسين روزهاي عمر خود را با تحمل بيماري سرطان در موسسه آموزش و پژوهش در برنامه ريزي توسعه خدمت مي‌كرد، در روز پنج شنبه 18 ارديبهشت 1382 درگذشت و در بهشت زهراي شهر تهران بخاك سپرده شد.

 آثار دکتر عظیمی :
1- بانک های توسعه ای با تکیه بر بانک توسعه صنعت و معدن ایران (1353 – دانشگاه تهران)
2- مقدمه ای بر نظریه اقتصاد سنجی (1359 – انتشارات امیرکبیر)
3- تورم ، مقدمه ای بر بحران در علم اقتصاد (1361 – انتشارات امیرکبیر)
4- سیاست اجتماعی در کشورهای توسعه نیافته (1366 – سازمان برنامه و بودجه)
5- مدارهای توسعه نیافتگی (1370 – نشر نی)
6- چشم انداز اقتصاد ایران در سال 1400 (1377 – وزارت مسکن وشهرسازی)
7- ایران امروز در آیینه مباحث توسعه (1379 – دفتر نشر فرهنگ اسلامی)
8- بحران و تغییر در دوران پس از انقلاب (دانشگاه آکسفورد به زبان انگلیسی)
و صدها مقاله منتشر شده در مجلات و نشریات داخلی وخارجی

 

دوشنبه 17 بهمن1390 |

 

اقتصاد دانان بزرگ - برگرفته از اتاق نیوز سه شنبه 21 تیر 1390

 

اقتصاددانان بزرگ

برخی اقتصاددانان ایرانی جزو اقتصاددانان معروف جهان اند اما ایران از دانش آنها محروم است

جعفر خیرخواهان: براساس روایت نهادگرا از جوامع و اقتصادها، می توان ادعا کرد که وجود نهادهای ناکارا و شیوع باورهای نادرست دربارۀ طرز کار اقتصاد، از موانع اصلی رشد و توسعه اقتصادی به حساب می آیند. لازمۀ تغییر و تحول در این نهادها و باورها، اجرای اصلاحات اقتصادی است به نحوی که از جانب اقتصاددانان پارادایمی جدید به جامعه عرضه شود و البته مورد حمایت سیاست مداران و فرادستان قرار گیرد. جامعه به خصوص زمانی علاقه و اشتیاق به تغییر و اصلاح نشان می دهد که رقابت و پیشرفت شدید کشورهای خارجی، و عقب-ماندگی و افول اقتصاد داخلی کاملاً مشهود و عریان گشته باشد و نهادهای فکری و سیاست های اجرایی موجود قادر به حل مشکلات اقتصادی نباشند.

وجود کارشناسان و اقتصاددانان قابل اعتماد با نظرات معتبر، احتمال پذیرش پارادایم جدید اقتصادی را افزایش می-دهد. صاحبان اندیشه های جدید اقتصادی در صورتی اثرگذارتر هستند که محدودیت ها و فرصت های محیط نهادی را به خوبی درک کنند. به رغم جهان شمول بودن اصول علم اقتصاد، چون که باورهای مشترک و چارچوب نهادی در بین جوامع مختلف بسیار متفاوت است کارشناسان اقتصادی ای که آگاهی و شناخت بیش تری نسبت به شرایط بومی و محلی کشور مربوطه داشته باشند نظراتی صائب تر و عملی تر ارایه خواهند داد.

در دهۀ ۱۳۴۰ خورشیدی، زمانی که ثبات سیاسی و رشد اقتصادی در ایران به اوج خود رسیده بود، تعداد زیادی از دانشجویان ایرانی برای تحصیلات عالیه چه با بورس و کمک مالی سازمان های دولتی و یا با هزینه شخصی راهی اروپا و آمریکا شدند. وقوع انقلاب اسلامی و حوادث و تبعات پس از آن باعث شد تعدادی از کسانی که به ایران برگشته بودند دوباره گزینه خروج (دایمی) را انتخاب کرده و دیگرانی که هنوز در خارج مانده بودند نیز سودای بازگشت به ایران را از سر خارج کنند. در مورد رشته و حرفه خاص اقتصاد که موضوع بحث ما در این نوشتار است، تعداد زیادی از آن اقتصاددانان ایرانی که دست سرنوشت آنها را دور از وطن نگه داشته است (و اینک در دهه های ششم تا هشتم زندگی خود به سر می برند) همچنان علاقه مند و دل نگران سرنوشت و آیندۀ موطن خویش هستند. آنها وقایع و روندهای اقتصاد ایران را با دقت پیگیری کرده و با بهره گیری از کانال های مختلف ارتباطی و اطلاع رسانی مثل نگارش مقاله و کتاب، انجام مصاحبه، شرکت و سخنرانی در همایش ها، حضور در برنامه ها و میزگردهای تلویزیونی، ایجاد سایت های اینترنتی و سرانجام وبلاگ نویسی امکان انتقال دیدگاه های خود به طیف وسیع و متنوعی از جامعه هدف و مخاطبان داخلی را یافته اند. عده ای از آن ها وقت و توان خویش را مصروف مطالعۀ عمیق تاریخ اقتصادی ایران کرده و برخی دیگر که هر روز از تعدادشان کاسته می شود با سفرهایی کوتاه و دوره ای به ایران و حضور در همایش ها و جلسات پرسش و پاسخ، سعی دارند تا پژوهش هایی که دربارۀ ایران انجام می دهند از واقعیات جامعه فاصله نگرفته و با آن ها بیگانه نباشد.

تفاوت این گروه از اقتصاددانان پیش کسوت در مقایسه با نسل جدید و جوان اقتصاددانان ایرانی که در خارج تحصیل کرده-اند اینست که اختلاف دیدگاه و رویکرد در بین آن ها بسیار بیش تر از همکاران جوانشان است. به طوری که اقتصاددانان جوان تر اشتراک دیدگاه بیش تری درباره مسایل اقتصادی داشته و مجهز و مسلط به مدل های اقتصادی منسجم تر و کاراتر برای تبیین پدیده های اقتصادی و دادن راه حل و توصیه های سیاستگذاری هستند.

در این نوشتار قصد نداریم به احصا و شمارش تمام اقتصاددانان ایرانی که در اطراف و اکناف جهان پراکنده بوده و به آموزش و پژوهش اشتغال دارند بپردازیم بلکه در حد بضاعت و فرصت سعی می شود به معرفی اجمالی از شاخص ترین آنها اکتفا کنیم. به این جهت، ابتدا فهرستی از مطرح ترین اقتصاددان های ایرانی مقیم خارج تهیه گردید و بدیهی است که این افراد را فقط باید یک نمونۀ انتخابی از کل جامعه اقتصاددان های ایرانی در خارج در نظر گرفت.

فهرست الفبایی اسامی این اقتصاددانان ایرانی منتخب به این شرح است:

آموزگار، جهانگیر؛ امیراحمدی، هوشنگ (استاد اقتصاد، دانشگاه راتجرز)؛ بهداد، سهراب (استاد اقتصاد، دانشگاه دنیسون)؛ بهمنی اسکویی، محسن (استاد اقتصاد، دانشگاه ویسکانسین در میلواکی)؛ بینا، سیروس (استاد ممتاز اقتصاد و مدیریت، دانشگاه مینه ستا در موریس)؛ پاکدامن، ناصر (دانشگاه پاریس)؛ پروین، منوچهر (استاد بازنشسته اقتصاد، دانشگاه اموری در آتلانتا)؛ پسران، محمد هاشم (استاد اقتصاد در دانشگاه کمبریج)؛ حکیمیان، حسن (استاد اقتصاد، دانشگاه سیتی لندن)؛ دادخواه، کامران مؤید (دانشیار اقتصاد، دانشگاه نورث ایسترن)؛ دژبخش، هاشم (استاد اقتصاد، دانشگاه اموری در آتلانتا)؛ علی رهنما (استاد اقتصاد، دانشگاه آمریکایی پاریس)؛ روبینی، نوریل (استاد اقتصاد، دانشگاه نیویورک)؛ زنگنه، حمید (استاد اقتصاد، دانشگاه وایدنر)؛ سیف، احمد (دانشیار اقتصاد، دانشگاه استافوردشایر)؛ صالحی اصفهانی، جواد (استاد اقتصاد، دانشگاه فنی ویرجینیا)؛ صالحی اصفهانی، هادی (استاد اقتصاد، دانشگاه ایلینویز اوربانا)؛ عسکری، حسین (استاد بازرگانی بین الملل، دانشگاه جورج واشنگتن )؛ علیزاده، پروین (دانشیار اقتصاد، دانشگاه متروپلیتن لندن)؛ فردمنش، محسن (استاد اقتصاد، دانشگاه کمپل)؛ فرزین، حسین (استاد اقتصاد منابع، دانشگاه کالیفرنیا در دیویس)؛ کاتوزیان، محمد علی همایون (استاد اقتصاد، دانشگاه آکسفورد)؛ کارشناس، مسعود (استاد اقتصاد، دانشگاه لندن)؛ مقدم، فاطمه اعتماد (استاد اقتصاد، دانشگاه هوفسترا نیویورک)؛ میرآخور، عباس (استاد سابق اقتصاد، موسسه فناوری فلوریدا، و مدیراجرایی در صندوق بین المللی پول)؛ فاطمی، علی (استاد اقتصاد بین الملل، دانشگاه آمریکایی پاریس)؛ نعمانی، فرهاد (استاد اقتصاد، دانشگاه آمریکایی پاریس)؛ نقی زاده، محمد (استاد اقتصاد توسعه، دانشگاه میجی گاکواین ژاپن)؛ نوربخش، فرهاد (استاد اقتصاد، دانشگاه گلاسکو)؛ نوشیروانی، وحید (استاد اقتصاد، دانشگاه کلمبیا در نیویورک)؛

صفحات نشریه اجازه معرفی و ارایه شرح حال کامل تمامی اقتصاددانان فهرست شده در بالا را نمی داد (که البته می توان این کار را به فرصتی دیگر موکول کرد) و لاجرم با تهیه معیارهای سرانگشتی و خام، مجدداً تعداد ۱۵ نفر از بین این شخصیت ها انتخاب گردید. معیارهای مورداستفاده را فعالیت و اعتبار علمی از حیث کثرت و تعدد مقالات و کتب منتشره، پیشکسوتی،و نیز تمرکز بیشتر آثار تولیدشده آنها بر روی مسایل ایران قرار دادیم که به ترتیب افراد زیر در فهرست نهایی جای گرفتند.

۱- محمد هاشم پسران

۲- محسن بهمنی اسکویی

۳- نوریل روبینی

۴- هما کاتوزیان

۵- جواد صالحی اصفهانی

۶- سهراب بهداد

۷- هوشنگ امیراحمدی

۸- هادی صالحی اصفهانی

۹- کامران مؤید دادخواه

۱۰- مسعود کارشناس

۱۱- احمد سیف

۱۴- فرهاد نعمانی

۱۲- حسن حکیمیان

۱۳- حمید زنگنه

۱۵- فرهاد نوربخش

قابل توجه اینکه در مورد نفرات ابتدایی فهرست گلچین شده، امکان رسیدن به توافق همگانی و پذیرش اعتبارمندی معیارها بیشتر است اما هر چه به نفرات آخر نزدیک می شویم عامل سلیقه در تعیین نفرات پررنگ تر گردیده است. نکته آخر اینکه، سوای توجه به میزان فعالیت و رتبه علمی این افراد، حجم اطلاعات در دسترس درباره فعالیت های آن ها در اینترنت نیز در دراز و کوتاه شدن فضای اختصاص یافته به معرفی آن ها مؤثر بوده است.

۱) محمد هاشم پسران

محمد هاشم پسران بی شک پرافتخارترین اقتصاددان “The most eminent economist” ایرانی در جهان شناخته می شود. وی در فروردین ۱۳۲۵ در شهر شیراز دیده به جهان گشود، کارشناسی اقتصاد را از دانشگاه سالت فورد انگلیس و دکتری را از دانشگاه کمبریج دریافت کرد. او در حال حاضر استاد بخش اقتصاد دانشگاه کمبریح و عضو ترینیتی کالج آن دانشگاه است.

وی از حیث تعداد استناد به مقالات، از بین ۲۰ اقتصاددان تراز اول اروپایی در فاصله سال های ۹۶-۱۹۹۳، در رتبه نوزدهم بعد از مارک بلاگ و قبل از انگوس مدیسون قرار داشت. همچنین در جدیدترین رتبه بندی سایت ideas.repec. مربوط به ماه آوریل ۲۰۱۰ که هر ماه به روز می شود وی رتبه چهارمین اقتصاددان جهان (با ۴۲۷ امتیاز) را با توجه به تعداد استنادات به کارهای انجام شده کسب کرده است.

محمد هاشم پسران پس از تکمیل تحصیلات رسمی، به ایران بازگشت و فعالیت حرفه ای و اجرایی را با احراز پست مدیریت بخش تحقیقات اقتصادی بانک مرکزی ایران و معاون وزیر فرهنگ ایران در قبل از انقلاب اسلامی شروع کرد. او پس از خروج از ایران، استاد اقتصاد و مدیر اقتصادسنجی کاربردی در دانشگاه کالیفرنیا لس آنجلس (UCLA)، استاد مدعو مؤسسه مطالعات پیشرفته وین، دانشگاه پنسیلوانیا و دانشگاه کالیفرنیای جنوبی نیز بوده است.

پسران عضو فرهنگستان علوم بریتانیا، عضو انجمن اقتصادسنجی، و عضو ژورنال اقتصادسنجی است. او جایزه جورج سل ۱۹۹۰ را از موسسه نفت لندن، و جایزه انجمن اقتصادی سلطنتی به خاطر بهترین مقاله منتشره در اکونومیک ژورنال در سال های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ دریافت کرد. وی همچنین مشترکاً جایزه بهترین مقاله در نشریه اکونومتریک رویو ۲۰۰۴-۲۰۰۲ را به خاطر مقاله ای درباره مدل سازی ساختاری بلندمدت دریافت نمود.

محمد هاشم پسران بنیانگذار ژورنال اقتصاد سنجی کاربردی بوده و به اتفاق برادرش بهرام پسران، نرم افزار اقتصادسنجی Microfit (که به نسخه ۵ رسیده است) را طراحی و به بازار عرضه کرده است.

او عضو هیأت امنای محفل پژوهش های اقتصادی (ERF) برای کشورهای عربی، ایران و ترکیه طی دوره ۲۰۰۰-۱۹۹۶ و عضو شورای مشاوران بانک جهانی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا بوده است. علاوه بر این ها او رئیس چندین انجمن، موسسه و شرکت دیگر نیز بوده است.

محمد هاشم پسران بیش از ۱۳۰ مقاله در نشریات معتبر علمی در حوزه های اقتصادسنجی، اقتصادکلان تجربی و اقتصاد ایران منتشر کرده است و کارشناس اقتصاد نفت و خاورمیانه نیز به شمار می رود.

جدیدترین کارهای وی عبارتند از:

“Explaining Growth in the Middle East,” Volume 278 (Contributions to Economic Analysis) by Jeff Nugent and M. Hashem Pesaran (Editors), Elsevier Science, January 2007.

”Global and National Macroeconometric Modeling: A Long Run Structural Approach,” by Tony Garratt, Kevin Lee, Hashem Pesaran and Yongcheol Shin

برخی از مهمترین آثار وی در ارتباط با اقتصاد ایران عبارتند از:

روندهای اقتصادی و سیاست های اقتصاد کلان در ایران پس از انقلاب، ۱۹۹۸؛

برنامه ریزی و تثبیت کلان اقتصادی در ایران، ۱۹۹۵؛

اقتصاد ایران در عصر پهلوی، ۱۹۹۵؛

تک نرخی کردن ارز، نقش بازارها و برنامه ریزی در اقتصاد ایران، ۱۹۹۳؛

سیاست ارزی ایران و بازار سیاه برای دلار، ۱۹۹۱؛

خرجکرد درآمد نفت: رویکرد کنترل بهینه با کاربرد به اقتصاد ایران، ۱۹۷۹؛

تا یک دهه پیش معمولاً هر از گاهی، مقالاتی از هاشم پسران و مصاحبه های اختصاصی با وی در نشریات داخل ایران به چاپ می رسید. او سابق بر این به صورت تقریباً مرتب به ایران مسافرت کرده و در همایش هایی مثل کنفرانس سالانه پولی و ارزی و مجامع دانشجویی شرکت کرده یا به ایراد سخنرانی در سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی می پرداخت. اما با افزایش شکاف علمی، بسته شدن فضای اندیشه ورزی و فاصله گرفتن تصمیم گیران ایرانی از اصول علم اقتصاد، حضور فیزیکی وی در محافل علمی و آکادمیک داخل ایران به صفر رسیده است. شاید به جبران این نقیصه باشد که محمد هاشم پسران در چند سال گذشته و با کمک سایرین، «کنفرانس اقتصاد ایران» را بنیان نهاده است که حلقه ارتباطی بین اقتصاددانان پیشکسوت و جوان به حساب آمده و هر ساله در کشور آمریکا برگزار می شود.

محسن بهمنی اسکویی

محسن بهمنی اسکویی از دانشگاه ایالتی میشیگان مدرک دکتری خود را گرفت و استاد کرسی پاتریسیا و هاروی ویلمث در دانشگاه ویسکانسین در میلواکی و مدیر تحقیقات تحصیلات تکمیلی در آنجا است. او مدیر تحقیقات اقتصاد بین الملل و سردبیر Journal of Economic Studies است. حوزه های تخصص وی مالیه بین الملل، اقتصاد کلان اقتصاد باز و اقتصادسنجی کاربردی است.

در جدیدترین رتبه بندی سایت ideas.repec. (ماه آوریل ۲۰۱۰) وی با کسب ۱۵۵ امتیاز در رتبه ۲۸۶مین اقتصاددان جهان جای گرفته است.

کارهایی که وی در رابطه با اقتصاد ایران انجام داده است به شرح زیر هستند.

نوسانات نرخ ارز و تولید در کشورهای تولیدکننده نفت: مورد ایران، ۲۰۰۷؛

آیا نوسان نرخ ارز بازار سیاه مانع جریان تجارت می شود؟ تجربه ایران، ۲۰۰۲؛

رابطه بلندمدت بین نرخ ارز بازار سیاه و تراز تجاری: شواهدی از ایران، ۱۹۹۹؛

روش ردیابی مشارکت بانک مرکزی در بازار سیاه ارز: شواهدی از ایران، ۱۹۹۸؛

نرخ ارز بازار سیاه و تقاضا برای پول در ایران، ۱۹۹۶؛

منبع تورم در ایران پس از انقلاب، ۱۹۹۵؛

نرخ ارز بازار سیاه در برابر نرخ ارز رسمی با آزمون برابری قدرت خرید: بررسی ریال ایران، ۱۹۹۳؛

وی در همایش های پولی و ارزی و بانکداری اسلامی در گذشته نیز شرکت کرده است. به طور مثال در سومین سمینار سیاست های پولی و ارزی بانک مرکزی ایران در سال ۱۳۷۲ مقاله «اثرات کلان اقتصادی کاهش ارزش خارجی ریال ایران در دوران پس از انقلاب اسلامی» را ارایه کرد. همچنین مقاله « نرخ ارز بازار سیاه و تقاضا برای پول در ایران» در نشریه پژوهش ها و سیاست های اقتصادی در سال ۱۳۸۰ و مقاله «کاهش ارزش ریال ایران در دوره پس از انقلاب تجزیه و تحلیل روش پولی و همگرایی متقابل یوهانس» از وی به چاپ رسید.

نوریل روبینی

نوریل روبینی استاد اقتصاد در دانشگاه نیویورک و رئیس بنگاه اقتصاد جهانی روبینی است. او پس از دریافت کارشناسی در اقتصاد سیاسی از دانشگاه بوکونی ایتالیا، دکترای اقتصاد بین الملل از دانشگاه هاروارد را گرفت. روبینی اصالتا مشهدی است شهری مذهبی که زندگی در آن برای جامعه یهودیان راحت نبود. البته مسلمانان و یهودیان این شهر برای قرن های متمادی تعادل دشواری را حفظ کرده بودند تا اینکه در سال ۱۲۱۸ خورشیدی، یک زن یهودی نسخه ای عجیب برای آبسه دستش از پزشکی مسلمان گرفت: پزشک به وی گفت یک سگ را بکش و دستت را در امعا و احشای آن فرو کن و به مدت یک ساعت نگه دار. این زن به دقت و مطابق دستور پزشک مسلمان عمل کرد، اما وی زمان نامناسبی را برای این کار انتخاب کرد، و سگ را در روز عید قربان کشت. مسلمان های شهر، این عمل وی را تمسخر و بی احترامی نسبت به آن روز تفسیر کرده و ناگهان شهر به خشونت کشیده شد. وقتی خشم مردم فروکش کرد، ۳۶ یهودی مشهدی کشته شده بودند و بقیه مجبور شدند مسلمان شوند حادثه ای که به الله داد معروف شد. یهودیان به مدت یک قرن تا زمانی که دولت ایران در دهۀ ۱۳۲۰ فشار بر یهودیان را کم کرد، در خفا دین خود را حفظ می کردند در حالی که ظاهر اسلامی داشتند. زخم الله داد، محصوریت و بدبینی قوی در بین یهودیان مشهد بوجود آورد.

روبینی در مارس ۱۹۵۹ نه در مشهد بلکه در استامبول ترکیه به دنیا آمد که والدینش توقف کوتاهی در آنجا داشتند. روبینی دو ساله بود که خانواده وی از مشهد به تهران و مدتی بعد تل آویو رفتند و سرانجام در میلان ایتالیا ساکن شدند و در آنجا کسب وکار فروش قالی های ایرانی را برپا کرده و تا امروز همچنان در آنجا زندگی می کنند. او از ۱۹۶۲ تا ۱۹۸۳ در ایتالیا سکونت داشت. نوریل اینک شهروند آمریکا است و به چهار زبان انگلیسی، فارسی، ایتالیایی و عبری صحبت می کند. او می گوید من مثل هر کس دیگر بودم، فرزند یک خانواده متمکن طبقه متوسط به بالا و مثل بیشتر هم نسلانم آگاهی اجتماعی داشتم. من می خواستم جهان را مکان بهتری برای زندگی بسازم و علاقه من به اقتصاد از علاقه ام به سیاست ناشی شد.

روبینی در ۱۹۸۸ دکتری اقتصاد را از هاروارد دریافت کرد. پس از هفت سال تدریس در دانشگاه ییل، به سمت جنوب و به دانشگاه نیویورک کشیده شد. اما در اواسط دهه ۱۹۹۰ به واشنگتن رفت و دوره مختصری در بانک جهانی و صندوق بین المللی پول کار کرد و سپس وارد تشکیلات دولتی در کاخ سفید و خزانه داری آمریکا شده و به عنوان مشاور تیموتی گیتنر مشغول گردید. اما این شغل هم وی را ارضا نکرد و دو سال بعد به نیویورک بازگشت تا دوباره تئوری اقتصادی را با سیاست ترکیب کند و در سال ۲۰۰۵ عنصر دیگری به این ترکیب افزود: RGE Monitor که یک شرکت مشاوره ای بین المللی با درآمد چندمیلیون دلاری و ۸۰ کارمند است.

بحران اقتصادی اخیر شهرت فراوانی برای روبینی به همراه آورد چون وی از معدود اقتصاددانانی بود که آمدن بحران را پیش بینی و اثبات کرد (و درآمد شرکت RGE همچنان در میانه رکود اقتصادی، در حال رشد است). نسیم طالب نیز که در کتاب خود، «قُوی سیاه» این فاجعه را پیش بینی کرده بود، روبینی را «بهترین اقتصاددان زنده» می نامد. او شخصیت مهمی در مباحثات اقتصادی در آمریکا و سطح بین المللی شده است و بیشتر وقت خود را بین جلسات با مدیران بانکهای مرکزی و وزرای مالیه در اروپا و آسیا می گذراند. اگر چه از نظر تعداد استنادات آکادمیک در طول عمر، در سایت ideas.repec. (ماه آوریل ۲۰۱۰) رتبه ۱۰۲۴ با ۸۷ امتیاز را کسب کرده است، در فهرست ۱۰۰ شخصیت بزرگ حوزه عمومی مجله پراسپکت در ژانویه ۲۰۰۹ دومین رای را کسب نمود. او در فهرست ۱۰۰ متفکر جهانی مجله فارین پالیسی رتبه ۴ بوده و توسط مجله تایم به عنوان یکی از ۱۰۰ فرد پرنفوذ در جهان برگزیده شد.

حوزه های تحقیقاتی وی عبارتند از: اقتصاد کلان بین الملل و مالیه بین الملل، سیاست مالی، اقتصاد سیاسی، نظریه رشد، و مسائل پولی اروپا

از مهمترین کتاب های وی می توان «اقتصاد بحران: مسیر سقوط در آینده فایناس»، «ادوار سیاسی و اقتصاد کلان»، و «معماری مالی بین المللی جدید» نام برد.

محمد علی همایون کاتوزیان

او که به اسامی هما کاتوزیان یا همایون کاتوزیان نیز نامیده می شود در آبان ۱۳۲۱ در تهران به دنیا آمد. پس از گرفتن دیپلم از دبیرستان البرز و یک سال تحصیل در دانشگاه تهران در ۱۳۴۰ برای خواندن رشته اقتصاد به انگلستان رفت. او کارشناسی را در سال ۱۹۶۷ از دانشگاه بیرمنگام، کارشناسی ارشد را در ۱۹۶۸ از دانشگاه لندن و دکتری را در ۱۹۸۴ از دانشگاه کنت در کانتربری طی کرد. بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۶ در دانشگاه های مختلف در انگلستان، ایران، کانادا و آمریکا به تدریس اقتصاد اشتغال داشت و در سازمان های بین المللی مثل ILO و انکتاد مشاور اقتصادی بود. وی از ۱۹۸۶ به تدریس ادبیات فارسی و تاریخ ایران در دانشگاه آکسفورد پرداخت و بانی دو کنفرانس بین المللی به مناسبت صدمین سال تولد صادق هدایت و ایران در قرن جدید بوده است.

کاتوزیان در اقتصاد محض و کاربردی مقالات متعددی دارد اما نخستین پیشبردهای عملی وی در علم اقتصاد مربوط به نظریه توسعه بخش خدمات، اقتصاد کشورهای صادرکننده نفت، و روش و فلسفه اقتصادی است.

او از جمله نخستین کسانی بود که در انتهای دهه ۱۹۶۰ درآمد نفت را «رانت» اقتصادی نام گذاشت و کشورهای دریافت-کننده آن را «دولت رانتیر» نامید و تاثیر دریافت رانت نفت توسط دولت بر اقتصاد و سیاست کشورهای صادرکننده نفت را بررسی کرد.

کاتوزیان همچنین نظریه دولت استبدادی و تضاد بنیادی دولت-جامعه در تاریخ ایران را مطرح کرده است که به مطالعات تطبیقی جامعه شناسی تاریخ ایران با تاریخ اروپا منجر شده است. در یکی از آثارش مفهوم «جامعه کوتاه مدت» یا جامعه کلنگی را معرفی می کند که نهایتا در مقالۀ «جامعه کوتاه مدت، بررسی مسائل بلندمدت توسعه سیاسی و اقتصادی در ایران» آن را شرح و بسط داده است و در نشریه Middle Eastern Studies شماره ۱ سال ۲۰۰۴ منتشر گردید.

او بیش از ده ها مقاله و حدود ده کتاب به زبان انگلیسی منتشر کرده است که جدیدترین کتاب وی The Persians, Ancient, Medieval and Modern Iran, (London and New York: Yale University Press, 2009) نام دارد و قرار است با عنوان «ایرانیان: تاریخ باستان، میانه و امروز ایران» به فارسی ترجمه شود. برخی از آثار وی که به فارسی ترجمه شده اند عبارتند از «نه مقاله در جامعه شناسی تاریخی ایران»؛ «استبداد، دموکراسی و نهضت ملی»؛ «اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی»؛ «تضاد دولت و ملت، نظریه تاریخ و سیاست در ایران»؛ و «دولت و جامعه در ایران، سقوط قاجار و استقرار پهلوی».

علایق مطالعاتی کاتوزیان در رابطه با ایران متنوع بوده و تاریخ ایران مدرن، مصدق و نهضت ملی شدن نفت، ملی گرایی ایران، انقلاب های ایران، ادبیات فارسی کلاسیک و مدرن، سعدی و صادق هدایت را در برمی گیرد. به این ترتیب وی را می توان اقتصاددان، تاریخ نگار، دانشمند سیاسی و منتقد ادبی با علاقه ویژه به مطالعات ایران دانست.

جواد صالحی اصفهانی

جواد صالحی اصفهانی متولد نیشابور در شرق ایران است. وی کارشناسی خود را از دانشگاه لندن (کالج کوین مئری) در ۱۹۷۱، کارشناسی ارشد و دکتری را به ترتیب در ۱۹۷۴ و ۱۹۷۷ از هاروارد دریافت کرد. او در حال حاضر (و از سال ۲۰۰۱) استاد اقتصاد در موسسه پلی تکنیک ویرجینیا ( ویرجینیا تِک) آمریکا است و عمده تحقیقات وی به حوزه اقتصاد خاورمیانه مربوط می شود. او همچنین همکار طرح دوبی در مرکز بلفر برای علم و امور بین الملل در مدرسه دولت جان اف کندی دانشگاه هاروارد است که هم اکنون فرصت مطالعاتی از اوت ۲۰۰۹ تا ژولای ۲۰۱۰ را در آنجا بسر می-برد. او همکار پژوهشی غیرمقیم موسسه بروکینگز است که از سال ۲۰۰۷ در ارتباط با طرح جوانان خاورمیانه و برنامه توسعه و اقتصاد جهانی مشارکت داشته است. جواد صالحی اصفهانی در سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ در هیأت امنای محفل پژوهش اقتصادی (ERF) که شبکه ای از اقتصادانان خاورمیانه مستقر در قاهره است خدمت کرد و از ۱۹۹۳ تاکنون عضو پژوهشی این نهاد بوده است. وی پیش از این عضو هیأت مدیره انجمن اقتصادی خاورمیانه (۹۷-۱۹۹۶)؛ استاد مدعو مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد و همکار ارشد کالج سن آنتونی در دانشگاه آکسفورد (۹۲-۱۹۹۱) و استادیار اقتصاد در دانشگاه پنسیلوانیا (۸۴-۱۹۷۷) بود. او همچنین اقتصاددان در اداره تحقیقات اقتصادی بانک مرکزی ایران (۸۰-۱۹۷۹) بوده است

علایق پژوهشی وی معطوف به اقتصاد جمعیت، اقتصاد انرژی، اقتصاد ایران و اقتصاد خاورمیانه است.

او با همکاری ژاکس کریمر کتاب «مدل های بازار جهانی نفت» را در ۱۹۹۱ نوشت و سفارش مقاله برای کتاب دو جلدی «نیروی کار و سرمایه انسانی در خاورمیانه: مطالعات بازارها و رفتار خانوار» داد که در سال ۲۰۰۱ منتشر گردید و باارزش ترین کتاب سال توسط بخش روابط صنعتی دانشگاه پرینستن شناخته شد و با کمک داگلاس اکل و جوزف پیت کتاب «تولید و انتشار اقتصاد سیاسی انتخاب عمومی، تأملات VPI» (۲۰۰۴) نوشت. مقالات وی در نشریات معتبری مثل اکونومیک ژورنال، ژورنال اقتصاد توسعه، توسعه اقتصادی و تغییر فرهنگی، ژورنال نابرابری اقتصادی، ژورنال بین-المللی مطالعات خاورمیانه، و مطالعات ایران منتشر شده است.

برخی از مهمترین مقالات وی در ارتباط با اقتصاد ایران عبارتند از

یارانه های دولتی و تقاضا برای فرآورده های نفتی در ایران، ۱۹۹۶ (ترجمه این مقاله در مجله برنامه و توسعه چاپ شده است.)؛

محرومیت جوانان در ایران: وضعیت آموزش، اشتغال و تشکیل خانواده، ۲۰۰۷؛

منابع انسانی در ایران: پتانسیل ها و چالش ها، ۲۰۰۵؛

جمعیت، سرمایه انسانی و رشد اقتصادی در ایران، ۲۰۰۲؛

باروری، آموزش و منابع خانوار در ایران (۹۲-۱۹۸۷)، ۲۰۰۱؛

عوامل جمعیتی در توسعه اقتصادی ایران، ۲۰۰۰؛

نقش زنان در انتقال بین نسلی سرمایه انسانی در ایران، ۱۳۷۷ (به فارسی در مجله گفتگو)

بخش نفت در بعد از انقلاب، ۱۹۹۵؛

نقش نفت و گاز در ایران بعد از انقلاب، ۱۹۹۵؛

اقتصاد سیاسی اعتبار یارانه ای در ایران (۷۸-۱۹۷۳)،

بی تردید وی از معدود اقتصاددانان ایرانی در خارج از کشور است که بیشترین توجه و انرژی خود را صرف مسایل ایران کرده است و بیش از هر اقتصاددان تراز اول ایرانی در خارج از کشور، به ایران سفر کرده، و سخنرانی و کلاس برگزار کرده است.

آخرین تلاش ارزنده وی در این زمینه، راه اندازی وبلاگ Tyranny of numbers به آدرس http://djavad.wordpress.com/ از مارس ۲۰۰۹ است که در حوزه، فقر، نابرابری، سرمایه انسانی و هدفمندی یارانه ها مطلب می نویسد و کانال راحت و رودررویی برای ارتباط با دانشجویان و علاقه مندان به مسائل اقتصادی روز ایران است.

سهراب بهداد

سهراب بهداد در سال ۱۳۲۲ در مشهد به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران گذراند. او در سال ۱۳۴۱ از دبیرستان البرز فارغ التحصیل شد و در پاییز همان سال برای تحصیل در مهندسی برق به دانشگاه ایالتی میشیگان رفت. پس از دریافت کارشناسی علوم در مهندسی برق در ۱۹۶۷ به دانشکده اقتصاد آن دانشگاه رفت و هرگز دوباره به مهندسی نگاه نکرد.

در ۱۹۷۳ دکتری اقتصاد را از دانشگاه ایالتی میشیگان گرفت و از تز خود با عنوان ویژگی های ملی و ترکیب تجارت کالاهای ساخته شده دفاع کرد. در ۱۹۷۲ سمت استادیار در بخش اقتصاد دانشگاه سیراکوس را گرفت. در سال بعد آمریکا را ترک کرده و برای تدریس در گروه اقتصاد دانشگاه تهران، وارد ایران شد.

وی به مدت ده سال، عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد بود که با توجه به تبعات انقلاب فرهنگی در دانشگاه ها، ایران را ترک کرد. وی همچنین در سال های ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۸ با محمد قاضی، حمید عنایت و هوشنگ گلشیری در بخش انتشارات دانشگاه شریف کنونی با هدف سفارش ترجمه مجموعه جامعی از کتاب های مفید و کتب درسی دانشگاهی و آماده سازی برای انتشار آن ها کار کرد.

در پاییز ۱۹۸۴ وی به آمریکا برگشت و استاد مدعو واحد اقتصاد دانشگاه میشیگان غربی شد و در سال بعد به گرانویل اوهایو رفت تا در دانشگاه دنیسون به تدریس اقتصاد بپردازد. وی از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ رئیس بخش اقتصاد این دانشگاه بود. سهراب بهداد مدیر اجرایی و نیز رئیس انجمن اقتصادی خاورمیانه بوده است. وی همچنین عضو تحریریه ژورنال بین المللی مطالعات خاورمیانه و همکار سردبیر بولتن انجمن مطالعات خاورمیانه بود.

وی چندین کتاب و ده ها مقاله نوشته است که تقریباً بدون استثنا در ارتباط با نظام اقتصادی اسلام و معضلات اقتصادی-اجتماعی ایران هستند که برخی از مهمترین آثار وی عبارتند از:

کتاب «اسلام و جهان هر روزه: معضلات سیاست عمومی» با همکاری فرهاد نعمانی؛

کتاب «طبقه و کار در ایران» با همکاری فرهاد نعمانی (ترجمه محمود متحد، ‏نشر آگاه، ۱۳۸۷) این کتاب جایزه انجمن مطالعات جهان سوم را در نوامبر ۲۰۰۷ دریافت کرد؛

کتاب «ایران پس از انقلاب: بحران دولت اسلامی» با همکاری سعید رهنما؛

مقاله «کارگران، کشاورزان و دستفروشان: بررسی قشربندی کار در ایران پس از انقلاب» با همکاری فرهاد نعمانی؛

مقاله «از پوپولیسم تا آزادسازی اقتصادی: گرفتاری های ایران»؛

مقاله «نواب صفوی و آرمان شهر فدائیان اسلام»؛

مقاله «انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی: اسلامی کردن در دانشگاه های ایران»؛

او همچنین در دهه ۱۳۵۰ چندین کتاب ترجمه کرده بود که ترجمه وی از کتاب هانت به نام «تکامل نهادها و ایدئولوژی-های اقتصادی» در سال ۱۳۸۱با ویرایشی جدید توسط نشر آگاه تجدید چاپ گردید.

هوشنگ امیراحمدی

هوشنگ امیراحمدی متولد شهرستان طالش در استان گیلان است و مدرک مهندسی کشاورزی را از دانشگاه تبریز گرفته است. او در سال ۱۳۵۴ به آمریکا عزیمت کرده و مدرک کارشناسی ارشد در مدیریت صنعتی را از دانشگاه کرنل در ایالت نیویورک دریافت نمود. در سال ۱۳۵۸ به ایران برگشت. او مجددا به آمریکا برگشت و تحصیلات دوره دکترای خود را تکمیل کرد. در سال ۱۳۶۱ مدرک دکتری در برنامه ریزی و توسعه بین المللی اخذ را از دانشگاه کرنل گرفت و سال بعد به استخدام دانشگاه قدیمی و معتبر راتگرز (که در سال ۱۷۶۶ میلادی بنیاد گذاشته شده است) در نیوجرسی آمریکا درآمد. در حال حاضر، وی استاد تمام وقت دانشگاه راتگرز در برنامه ریزی و توسعه بین المللی بوده و رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه این دانشگاه است. در طی ۲۸ سالی که در این دانشگاه بوده است، سالها ریاست بخش برنامه ریزی و سیاستگذاری را نیز بر عهده داشته و در پست های مختلف دانشگاهی انجام وظیفه کرده است.. وی بنیانگذار و رئیس شورای آمریکائیان و ایرانیان (American Iranian Council) نیز هست. این شورا مرکزی برای پژوهش و سیاستگذاری بوده و تلاش دارد درک متقابل مردم ایران و ایالات متحده آمریکا را نسبت به یکدیگر بهبود بخشد. از افتخارات این شورا، عذرخواهی خانم مادلین آلبرات، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، از ملت ایران به دلیل سیاست ای غلط گذشته آمریکا از جمله کودتا بر علیه مصدق، و پشتیبانی آمریکا از رژیم پهلوی است. وی همچنین از بنیانگذاران و مدیران مرکز پژوهش و تحلیل مسائل ایران می باشد. تألیفات وی شامل بیش از بیست و پنج کتاب، از جمله پانزده عنوان در مورد رابطه ایران و آمریکا، و بیش از دویست مقاله علمی و عمومی است که عمدتا” به زبانهای انگلیسی و فارسی در خارج و داخل کشور منتشر شده اند. از جمله این نوشته ها عبارتند از: “انقلاب و گذار اقتصادی: تجربه ایران”، “منطقه دریای خزر بر سر چند راهی: عرصه ای نو برای انرژی و توسعه”، “جزایر کوچک، سیاست های بزرگ: تنب و ابوموسی در خلیج فارس”، “ایالات متحده و خاورمیانه: جستجو برای یافتن افق های جدید”، “ایران پس از انقلاب”، “ایران و جهان عرب”، “بازسازی و دیپلماسی منطقه ای در خلیج فارس”، “توسعه شهری در جهان اسلام”، “جامعه سیاسی، جامعه مدنی، و توسعه ملی”، و “ابزارهای توسعه صنعتی” تداوم و گسست”. وی در بسیاری از کنفرانس ها در اروپا، آمریکای شمالی، آسیا، آمریکای لاتین، آفریقا، و خاورمیانه شرکت جسته است. نوشته هایش به زبانهای روسی، آلمانی، فرانسه، چینی، ژاپنی، کره ای، اسپانیولی، و عربی ترجمه و منتشر شده است. امیراحمدی به عنوان مشاور با دولتها و مؤسسات خصوصی گوناگون از جمله بنیاد آقاخان، بانک جهانی، و سازمان ملل همکاری داشته است.

هوشنگ امیراحمدی در دانشگاه راتگرز فرصت یافت تا مرکز آموزشی-تحقیقی و خدمات اجتماعی دانشگاهی درباره خاورمیانه و به ویژه ایران ایجاد کند. به این ترتیب مرکز مطالعات خاورمیانه (Center for Middle Eastern Studies) و برنامه مطالعات ایران معاصر (Contemporary Iran Studies Program) درون مرکز خاورمیانه دانشگاه راتگرز را به وجود آورد.

هادی صالحی اصفهانی

هادی صالحی اصفهانی برادر کوچک تر جواد صالحی اصفهانی است که همراه با هایده صالحی اصفهانی هر سه نفر اقتصاد خوانده اند و اقتصاددان شده اند.

او کارشناسی مهندسی مکانیک را از دانشگاه تهران دریافت کرده و کارشناسی ارشد و دکتری اقتصاد خود را به ترتیب در سالهای ۱۹۸۲ و ۱۹۸۴ از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی گرفته است. از سال ۱۹۸۴ تاکنون مراحل استادیاری، دانشیاری و استادی را در دانشگاه ایلینویز (اوربانا) طی کرده است. وی مدیر مرکز مطالعات جنوب آسیا و خاورمیانه در دانشگاه ایلینویز در اوربانا است. وی در ۹۵-۱۹۹۴ پژوهشگر اقتصادی در بانک جهانی بوده است. او همچنین در سالهای ۸۳-۱۹۸۰ به عنوان دستیار پژوهشی در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی کار کرده است.

هادی صالحی اصفهانی از اقتصاددانان پرکار و پرجنب و جوش است و شرح فعالیت های علمی وی که در سپتامبر ۲۰۰۹ به روز شده است به ۱۷ صفحه می رسد (در حالی که سوابق کاری برادر بزرگتر، جواد صالحی اصفهانی که در مارس ۲۰۱۰ نهایی شده است از ۸ صفحه تجاوز نمی کند). وی نیز همانند برادر خویش، سفرهای متعددی به ایران کرده و در جمع های دانشجویی حضور پیدا می کند. او از اعضای فعال نشست های Global Development Network بوده است. در بخش تقدیر و تشکر کتاب «بهبود حکمرانی در خاورمیانه و شمال آفریقا» از انتشارات بانک جهانی در سال ۲۰۰۲، از هادی صالحی اصفهانی نیز نام برده شده است.

هادی صالحی اصفهانی در حوزه های متنوع اقتصادی مقاله نوشته است که مهمترین آن ها عبارتند از: اقتصاد سیاسی رشد، اقتصاد منطقه MENA، یارانه ها، نهادهای اقتصادی، بودجه دولت، توسعه اقتصادی، اصلاحات اقتصادی.

برخی از مقالات وی در نشریات معتبر اقتصادی به چاپ رسیده است و مقالات دیگر وی در نشریات با تخصص اقتصاد توسعه و نیز مسائل خاورمیانه منتشر گردیده است.

یکی از تحقیقات وی در ارتباط با نهادهای حمایتی در ایران مثل کمیته امداد، با عنوان «سازوکار جایگزین برای ارایه خدمات عمومی در ایران» است که در سال ۲۰۰۵ منتشر شده است.

برخی از مقالات و نقدهای کتاب وی در ارتباط با اقتصاد ایران عبارتند از:

صادرات نفت و اقتصاد ایران، ۲۰۰۹ همراه با کامیار محدث و محمد هاشم پسران؛

اقتصاد ایران در قرن بیستم، چشم انداز جهانی، ۲۰۰۸ همراه با محمد هاشم پسران ؛

مخارج خارج از بودجه و سیاست مالی در ایران، ۱۳۷۹با همکاری فرزاد طاهری پور در کتاب اقتصاد ایران به فارسی؛

در بخش نقد کتاب نیز از جمله دو کتاب مسعود کارشناس «نفت، دولت و صنعتی شدن» و کتاب پروین علیزاده «اقتصاد ایران: معضل دولت اسلامی» را معرفی و نقد کرده است.

کامران مؤید دادخواه

کامران دادخواه، کارشناسی اقتصاد را از دانشگاه تهران، کارشناسی ارشد و دکتری اقتصاد را از دانشگاه ایندیانا و یک کارشناسی ارشد در ریاضیات را از دانشگاه نورث ایسترن دریافت کرد. او سابق بر این اقتصاددان ارشد در بانک عمران و سرمایه گذاری ایران، و مدیر برنامه سنجی و دفتر اقتصاد عمومی سازمان برنامه و بودجه ایران در قبل از انقلاب بوده است. او ۳۰ سال پیش از ایران خارج شد و در این سالها دانشیار اقتصاد و اقتصادسنجی در بخش اقتصاد دانشگاه نورث ایسترن شهر بوستن شده است. او همچنین اقتصاددان ارشد شرکت ABT شرکا در کمبریج ماساچوست بوده است. علایق پژوهشی وی عبارتند از اقتصادسنجی، اقتصادکلان، اقتصاد بین الملل و اقتصاد کشورهای خاورمیانه به ویژه اقتصاد در دوران رضاه شاه و پس از آن.

او در نشریات معتبر اقتصادی، اقتصادسنجی و آماری مقاله نوشته است. مقالات وی در ارتباط با اقتصاد ایران و تاریخ اقتصادی ایران مثل «فرایند تورمی اقتصاد ایران، ۸۰-۱۹۷۰»، «جنبش ملی شدن نفت، تحریم نفتی انگلیس و اقتصاد ایران، ۵۳-۱۹۵۱»|، «سیاست اقتصادی ایران در عصر مصدق»، «افسانه و واقعیت در تاریخ نگاری ایران» و «اندیشه های اقتصادی احمد کسروی» در نشریات تخصصی مربوط به خاورمیانه به چاپ رسیده اند. برخی دیگر از آثار وی که به فارسی ترجمه شده است عبارتند از: ۱) بار کمرشکن یارانه ها در ایران: یک تحلیل، ۱۳۷۹همراه با حمید زنگنه و ۲) اصلاحات ارزی در ایران، ۱۳۸۶٫

مسئولیت بخش معرفی کتاب در نشریه پژوهش و تحلیل مسائل ایران برعهده کامران دادخواه است و در مقطعی نیز مدیر اجرایی این نشریه بوده است.

دو کتابی که از وی منتشر شده است عبارتند از :

۱) Foundations of Mathematical and Computational Economics (Thomson/ South- Western ۲۰۰۶),

۲) The Evolution of Macroeconomic Theory and Policy (Springer 2009).

مسعود کارشناس

مسعود کارشناس استاد اقتصاد مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی در دانشگاه لندن است. او همچنین از همکاران محفل پژوهش اقتصادی برای کشورهای عرب، ترکیه و ایران بوده و هست. علایق پژوهشی وی موضوعات متنوعی از قبیل نفت و توسعه اقتصادی، اقتصاد سیاسی خاورمیانه، فقر و محیط زیست در کشورهای کمتر توسعه یافته، بازارهای کار و تعدیل ساختاری، انتشار فناوری های نو، و جریان منابع بین بخشی را دربرمی گیرد.

برخی از آثار وی که ارتباط نزدیکی با اقتصاد ایران دارند عبارتند از:

شیوه‌های بهره‌برداری و مدیریت رانت نفت، ۲۰۰۷ (این مقاله به فارسی نیز ترجمه شده است)؛

نفت، تنوع اقتصادی و فرایند دموکراتیک در ایران، ۲۰۰۵، با همکاری حسن حکیمیان؛

آزادسازی اقتصادی، رقابت پذیری و اشتغال زنان در خاورمیانه، ۲۰۰۱؛

مشارکت نیروی کار زنان و تعدیل ساختاری در منطقه خاورمیانه، ۲۰۰۱، با همکاری والنتین مقدم؛

موانع تعدیل ساختاری در منطقه خاورمیانه، جنبه هایی از تجارت بین المللی، ۲۰۰۱؛

نفت و توسعه اقتصادی در ایران از بدو انقلاب، ۲۰۰۰؛

تنگناها و چشم اندازهای اصلاحات و بازسازی اقتصادی در ایران، ۲۰۰۰، با همکاری حسن حکیمیان، منتشره در کتاب اقتصاد ایران، تنگناهای دولت اسلامی، ویراسته پروین علیزاده؛

سیاست های اقتصاد کلان، تغییر ساختاری و اشتغال در خاورمیانه، ۱۹۹۷؛

تعدیل ساختاری و اقتصاد ایران، ۱۹۹۷؛

مسعود کارشناس پایان نامه دکتری خود را با عنوان «نفت، دولت و صنعتی شدن در ایران» منتشر کرد که در ایران نیز با ترجمه ای نادقیق در اختیار خوانندگان قرار گرفته است. او همچنین با همکاری والنتین مقدم، کتاب «سیاست اجتماعی در خاورمیانه: پویایی های اقتصادی، سیاسی و جنسیتی» را در سال ۲۰۰۶ ویراستاری و منتشر کرده است.

احمد سیف

احمد سیف یا ایرج سیف نویسنده و مترجم کتب و مقالات اقتصادی، سیاسی و تاریخی است. وی در سال ۱۳۲۴ در منطقه نیاک آمل مازندران به دنیا آمده است. عنوان تز دکترای وی «بعضی جنبه های توسعه اقتصادی در ایران؛ ۱۹۰۶-۱۸۰۰» است که در دانشگاه ردینگ (۱۹۸۲) دفاع کرد. او در دانشگاه استافوردشایر انگلستان مرتبۀ دانشیاری (Senior Lecturer) داشته و اقتصاد تدریس می‌کند. برخی از آثار وی با نام مستعار بهروز امین نیز منتشر شده‌اند. سیف کتب و مقالات بسیاری در زمینۀ اقتصاد، سیاست و تاریخ مشروطه به رشتۀ تحریر درآورده یا ترجمه کرده است. برخی از کتب چاپ شدۀ وی به شرح زیراند:

دربارۀ فئودالیسم ایران قبل از مشروطه. چاپ اوّل، تهران: نشر پیام، ۱۳۵۶.

اقتصاد ایران در قرن نوزدهم. چاپ اوّل، تهران: نشر چشمه، ۱۳۷۳.

مقدمه‌ای بر اقتصاد سیاسی. چاپ اوّل، تهران: نشر نی، ۱۳۷۶.

پیش‌درآمدی بر استبدادسالاری در ایران. چاپ اوّل، تهران: نشر چشمه، ۱۳۷۹.

استبداد، مسئلۀ مالکیت، و انباشت سرمایه در ایران. چاپ اوّل، تهران: نشر رسانش، ۱۳۸۰.

در انکار خودکامگی، چند مقاله دربارۀ علی‌اکبر دهخدا. چاپ اوّل، تهران: رسانش، ۱۳۸۲،

تاریخ آشفته یا آشفته‌نگاری تاریخی؟. چاپ اوّل، تهران: نشر فروغ، ۱۳۸۵.

قرن گم‌شده، اقتصاد و جامعۀ ایران در قرن نوزدهم. چاپ اوّل، تهران: نشر نی، ۱۳۸۷،

او همچنین یادداشت های اقتصادی خود را در وبلاگ نیاک به آدرس http://niaak1.blogspot.com منتشر می کند.

حسن حکیمیان

حسن حکیمیان کارشناسی اقتصاد را از دانشگاه لندن در ۱۹۷۷و کارشناسی ارشد و دکتری خود را از دانشگاه ساسکس به ترتیب در ۱۹۷۹ و ۱۹۸۶ با تخصص در مطالعات توسعه دریافت کرد و مدرس عالی اقتصاد و مدیر برنامه های بین المللی مدیریت بازرگانی است. وی قبل از اینکه در اکتبر ۲۰۰۲ به دانشگاه سیتی لندن بپویندد به مدت ۱۴ سال (۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲) در دانشگاه لندن کار می کرد که حضور ماندگاری در توسعه، مدیریت، هدایت و رهبری دو برنامه آموزش راه دور نوآورانه در مقطع کارشناسی ارشد داشت. یکی از این برنامه ها را وی در مدرسه مطالعات شرقی و افریقایی هدایت کرد و جایزه ملکه به خاطر گسترش آموزش عالی در ۱۹۹۶ را دریافت نمود. تخصص حسن حکیمیان در حوزه اقتصاد توسعه با توجه ویژه به اقتصادهای خاورمیانه به خصوص ایران است. او علاقه خاصی به اقتصاد منابع انسانی، بازارهای کار، مهاجرت، آموزش و جهانی شدن پیدا کرده است. از جمله کتاب های وی انتقال نیروی کار و توسعه اقتصادی است و نیز نویسنده همکار در کتاب «دولت و تغییر جهانی و سیاست تجاری و ادغام در خاورمیانه و شمال آفریقا» بوده است. او در نشریات علمی گوناگون مقاله می نویسد و مشاور چندین نهاد بین المللی و مؤسسه کمک کننده به کشورهای در حال توسعه از قبیل بانک جهانی، ODA، سیدا و فائو بوده است. او از اعضای فعال و عضو هیات مدیره انجمن اقتصادی خاورمیانه در آمریکا است.

برخی از مقالات وی که در ارتباط با ایران است عبارتند از:

تغییر نهادی، تغییرات سیاستی و عملکرد اقتصاد کلان: موردکاوری ایران (۱۹۷۹ تا ۲۰۰۴)، ۲۰۰۸؛

مدیریت منابع نفتی و تنوع اقتصادی در ایران، با همکاری مسعود کارشناس؛

از گذار جمعیت نگاری به جهش و افت جمعیتی: تجربه ایران در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، ۲۰۰۶؛

تنگناها و چشم اندازهای اصلاحات و بازسازی اقتصادی در ایران، با همکاری مسعود کارشناس؛

بحران آسیای شرقی، جهانی شدن و درس هایی برای کشورهای خاورمیانه و افریقای شمالی؛

دولت و تحول جهانی: اقتصاد سیاسی گذار در خاورمیانه، با همکاری زیبا مشاور.

فرهاد نعمانی

فرهاد نعمانی مدارک کارشناسی را از دانشگاه تولسا و کارشناسی ارشد و دکتری خود را از دانشگاه ایلینویز در اوربانا دریافت کرد. وی در سال ۱۹۷۲ پس از گرفتن دکتری به ایران بازگشت و عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران شد. او در سال ۱۳۶۲ ایران را ترک کرد و ابتدا دانشیار دانشگاه آمریکایی پاریس و سپس به رتبه استادی در بخش اقتصاد آن دانشگاه رسید.

زمانی که نعمانی در ایران بود کتب درسی دانشگاهی متعددی در حوزه نظام های اقتصادی تطبیقی، اقتصاد سیاسی توسعه نیافتگی، رشد اقتصادی، عملکرد اقتصادی و تاریخ اقتصادی نوشت و نخستین جلد توسعه فئودالیسم در ایران را منتشر کرد. او آثار برخی از اقتصادانان چپ مثل اسکار لانگه، پل سوئیزی، پل باران، و موریس داب در حوزه اقتصاد و اقتصاد سیاسی، موریس کورنفورت در معرفت شناسی و اریک هابزباوم در تاریخ را ترجمه کرد.

فرهاد نعمانی از تهیه کنندگان و ویرستاران کتابهایی مثل اسلام و سیاست عمومی (۱۹۹۷)، نظام های اقتصادی اسلامی (۱۹۹۴) و معجزه سکولار: دین، سیاست و اقتصاد در ایران (۱۹۹۰) بوده است.

برخی از مقالات وی در ارتباط با ایران عبارتند از:

چه انقلابی! سی سال جابجایی طبقات اجتماعی در ایران، ۲۰۰۹، با همکاری سهراب بهداد؛

خیزش و افول طبقات ایرانی در دهه های پس از انقلاب، ۲۰۰۸، با همکاری سهراب بهداد؛

مشکل بهره و بانکداری اسلامی از منظر تطبیقی: مورد مصر، ایران و پاکستان، ۲۰۰۳؛

مجادله تفسیری فقهای سنتی اسلامی درباره ربا.

آخرین کار وی، مقاله ای با عنوان «نیروی کار زنان در جمهوری اسلامی ایران: بازندگان و بازماندگان، ۲۰۰۶-۱۹۷۶» است که در ۳ ژانویه ۲۰۱۰ جهت ارایه به انجمن بین المللی برای اقتصاد فمینیستی در کنفرانس سالانه انجمن اقتصاد آمریکا تهیه گردید.

حمید زنگنه

حمید زنگنه کارشناسی اقتصاد را از دانشگاه تهران، کارشناسی ارشد را از دانشگاه ایالتی بال و دکترای خود را از دانشگاه میسوری دریافت کرد و استاد اقتصاد در دانشگاه وایدنر شهر چستر ایالت پنسیلوانیا است. زمینه های تخصصی وی اقتصاد بین الملل، پول و بانکداری و اقتصاد کلان است. علایق تحقیقاتی کنونی وی حول چالش ها و فرصت های تجارت الکترونیکی در این محیط به سرعت متحول است. مقالات وی در نشریاتی مثل ژورنال آموزش اقتصاد، اقتصاد کاربردی، بودجه-بندی عمومی و مدیریت مالی، ژورنال سیاست خاورمیانه، و مجله پژوهش و تحلیل مسائل ایران به چاپ رسیده است. او با همکاری سیروس بینا کتاب «سرمایه داری مدرن و ایدئولوژی اسلامی» را در سال ۱۹۹۲ منتشر کرد و نیز شخصاً سفارش مقاله برای انتشار کتاب «اسلام، ایران و ثبات جهانی» را داد که در ۱۹۹۴ منتشر شد.

او خزانه دار انجمن اقتصادی خاورمیانه و خزانه دار و مدیر اجرایی مرکز پژوهش و تحلیل مسائل ایران است. وی در حال حاضر سردبیر مجله پژوهش و تحلیل مسائل ایران نیز هست.

از میان مقالات وی که به فارسی ترجمه شده است می توان به «بررسی اقتصاد ایران از جنبه داخلی و بین المللی» و نیز «بازی بازندۀ تحریم های اقتصادی ایران» اشاره کرد.

فرهاد نوربخش

فرهاد نوربخش کارشناسی خود را از دانشگاه ملی (شهید بهشتی) ایران دریافت کرد و تحصیل در مقاطع بالاتر را در دانشگاه بیرمنگام در انگلستان ادامه داد تا اینکه در ۱۹۷۶ دکتری خود را گرفت. او در سال ۱۹۸۰ به دانشگاه گلاسکو پیوست و همکاری پژوهشی و مشاوره ای با تعدادی از سازمان های بین المللی مثل فائو، اتحادیه اروپا و UNDP و دانشگاه سازمان ملل داشته است. او مدیر مرکز مطالعات توسعه و سپس رئیس بخش اقتصاد دانشگاه گلاسکو از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ بوده است. در سال ۲۰۰۷ به خاطر نقش عظیمی که در کمک به پژوهش در حوزۀ توسعه انسانی داشت به عضویت انجمن توسعه و قابلیت انسانی انتخاب شد. زمینه های پژوهشی و آموزشی مورد علاقه وی توسعه اقتصادی، رفاه وتوسعه انسانی، برنامه ریزی اقتصادی، برنامه ریزی پروژه، تعدیل اقتصاد کلان، و نابرابری های منطقه ای است. نوربخش همکار سردبیر نشریه اقتصاد و مالیه خاورمیانه است.

وی ده ها مقاله در نشریات معتبر علمی نوشته است که سه عنوان از آن ها که کاملاً مرتبط با اقتصاد ایران هستند در زیر آمده است.

نابرابری فضایی، قطبی شدن و ابعاد آن در ایران: شواهد تجربی جدید (۲۰۰۵) Oxford Development Studies

توسعه انسانی و نابرابری های منطقه ای در ایران: یک مدل سیاستگذاری (۲۰۰۳) Political Economy Quarterly

شناسایی خوشه های مهارتهای مدیریتی برای افزایش کارآمدی: مورد صنعت فولاد در ایران (۲۰۰۰) International Journal of Training and Development

منبع: دنیای اقتصاد اتاق نیوز

جمعه 16 دی1390 |

 

اسلایدر